برند متا در دادگاه ادعا کرد اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی وجود ندارد

متا این هفته درگیر دو پرونده قضایی مهم شده است؛ پرونده‌هایی که محور آن‌ها آسیب‌های روانی و اجتماعی ناشی از طراحی اعتیادآور شبکه‌های اجتماعی است. در یکی از این پرونده‌ها، دادستان ایالت نیومکزیکو متا را به آسان‌سازی سوءاستفاده جنسی از کودکان و آسیب به سلامت روان آن‌ها متهم کرده و در پرونده‌ای جداگانه در لس‌آنجلس، یک زن اهل کالیفرنیا این شرکت را به‌دلیل آسیب‌های روانی ناشی از استفاده طولانی‌مدت از محصولات متا به دادگاه کشانده است.

در هر دو دادگاه، متا تلاش کرده اصل مفهوم «اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی» را زیر سؤال ببرد. آدام موسری، مدیر اینستاگرام، در جریان شهادت خود اعلام کرد که شبکه‌های اجتماعی «از نظر بالینی اعتیادآور نیستند» و آن را با درگیر شدن موقت با یک سریال تلویزیونی مقایسه کرد.

وکیل متا در پرونده نیومکزیکو پا را فراتر گذاشت و به هیئت منصفه گفت:

«اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی اصلاً وجود ندارد، چون در راهنمای تشخیصی اختلالات روانی ثبت نشده است.»

او به راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی استناد کرد و مدعی شد انجمن روان‌پزشکی آمریکا چنین اعتیادی را به رسمیت نمی‌شناسد. با این حال، خود این انجمن در واکنش به این ادعا اعلام کرده است:

«این‌که اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی در نسخه فعلی این راهنما ثبت نشده، به این معنا نیست که وجود ندارد.»

پژوهشگران حوزه سلامت روان نیز با موضع متا مخالفت کرده‌اند. تانیا مورتا، پژوهشگر روان‌فیزیولوژی بالینی، می‌گوید:

«نبود یک عنوان رسمی در راهنمای تشخیصی، به‌معنای غیرواقعی بودن یا بی‌اهمیت بودن یک الگوی رفتاری نیست.»

او تأکید می‌کند که شواهد علمی نشان می‌دهد اختلال استفاده از شبکه‌های اجتماعی می‌تواند با اختلال خواب، فشار روانی و افت عملکرد تحصیلی، شغلی و اجتماعی همراه باشد و مسئله اصلی این نیست که همه کاربران معتاد می‌شوند، بلکه برخی افراد مستعد، تحت تأثیر طراحی پلتفرم‌ها آسیب‌پذیرترند.

منتقدان متا سال‌هاست این شرکت را متهم می‌کنند که از ویژگی‌هایی سود برده که به‌ویژه نوجوانان را درگیر و وابسته نگه می‌دارد. این دو پرونده تنها آغاز مسیر حقوقی متا هستند و این شرکت در ماه‌های آینده با شکایت ده‌ها دادستان ایالتی و پرونده‌ای مهم از سوی مناطق آموزشی نیز روبه‌رو خواهد شد.

در جریان این دادگاه‌ها، اسناد داخلی متا و شهادت مدیران فعلی و سابق این شرکت ارائه خواهد شد؛ اسنادی که می‌تواند نگاه دقیق‌تری به آگاهی داخلی متا از تأثیرات روانی محصولاتش بر کودکان و نوجوانان بدهد. قرار است مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، نیز در ادامه این روند در دادگاه حاضر شود.