بحران برندینگ در لبنیات ایران: چرا سهم ما از بازار ۶۵۰ میلیارد دلاری جهانی، تنها یک میلیارد دلار است؟

سید طه‌حسین مدنی، رئیس اندیشکده حکمرانی هوشمند، با اشاره به رشد درآمد بازار لبنیات در خاورمیانه (که تا سال ۲۰۳۳ به ۲۳ میلیارد دلار می‌رسد)، تأکید کرد:

“مواد غذایی و صنایع لبنی، از جمله حوزه‌های تجاری کمتر تحریم‌پذیر هستند. با این وجود، به دلیل تمرکز تولیدکنندگان بر بازار داخلی و نبود برنامه‌ریزی جامع برای برندسازی صادراتی، محصولات ایرانی اغلب به صورت فله‌ای یا با برند واسطه به بازارهای پرسود منطقه می‌رسند.”

نقاط ضعف حیاتی در استراتژی برندینگ صادراتی

افشین حسینی، تولیدکننده و فعال صنعت لبنیات، ریشه اصلی جا ماندن را در دیدگاه تولیدکنندگان دانست و بر چالش‌های ساختاری زیر تأکید کرد:

1. ضعف در بسته‌بندی صادراتی: بسته‌بندی بسیاری از محصولات لبنی ایرانی، بر اساس سلیقه بازار داخلی طراحی شده، در حالی که بازارهای خارجی، نیازمند طراحی مدرن، لوکس و ساده هستند.
   

   حسینی: “اگر نگاه صادرات‌محور از مرحله طراحی لحاظ شود، جذابیت و اعتماد خریداران خارجی به‌شدت افزایش پیدا می‌کند.”

2. نبود شبکه توزیع و تبلیغات بین‌المللی: حضور کم در نمایشگاه‌های منطقه‌ای و نداشتن شبکه توزیع پایدار، باعث شده است تا شناخت از برندهای ایرانی در مقاصد کلیدی مانند عراق، عمان و قطر محدود بماند.
3. چالش‌های بازگشت ارز و تهاتر: مشکل اصلی این است که ارز حاصل از صادرات به‌سختی در اختیار تولیدکنندگان قرار می‌گیرد. راه‌حل استراتژیک در اینجا، استفاده از مکانیزم تهاتر درآمد صادراتی با نهاده‌های دامی یا اقلام مورد نیاز زنجیره تأمین است تا ریسک‌های بانکی کاهش یابد.

فرصت طلایی در بازارهای نزدیک:

بازار عراق به دلیل نزدیکی ذائقه و مصرف بالا، جذاب‌ترین مقصد صادراتی است. همچنین عمان و قطر نیز به عنوان بازارهای مطمئن و به دنبال برندهای جدید و باکیفیت، فرصت‌هایی کلیدی برای توسعه قلمرو برند لبنیات ایران هستند.

سرمایه‌گذاری هوشمندانه بر فناوری‌های نوین بسته‌بندی (برای افزایش ماندگاری و کاهش لجستیک)، کاهش ضایعات تولید و تمرکز بر ارزش افزوده، تنها راهکار برای تبدیل پتانسیل تولید به یک برند صادراتی رقابتی است.