تلفیق «هنر و فناوری» برای خلق «برند ملی سوغات ایرانی»: فرصت‌آفرینی اقتصادی در قلب زیارت

نفیسه‌سادات سیف، مدیرعامل یک شرکت فناور در این حوزه، اظهار داشت:

“زیارت یک تجربه عمیق فرهنگی و معنوی است. اگر یادگاری از این تجربه در قالب سوغات اصیل، ماندگار و دارای ارزش سرمایه‌گذاری عرضه شود، علاوه بر تقویت کیفیت تجربه معنوی زائر، به توسعه فرهنگ و خلق ارزش اقتصادی کمک می‌شود. سوغات مدرن باید دارای سه ویژگی معنا، دوام و ارزش باشد.”

تحول برند سوغات: از تسبیح تا طلا و فناوری

صنایع خلاق در حال بازتعریف مفهوم سوغات هستند. در گذشته سوغات در اقلام مذهبی ساده خلاصه می‌شد، اما امروزه این صنعت به سمت تولید کالاهای فرهنگی-اقتصادی حرکت کرده است:

• نوآوری در محصول: خلق آثاری مانند تابلوها و زیورآلاتی با پایه طلا، نقره و سنگ‌های قیمتی که با مضامین زیارتی، خوشنویسی قرآنی یا نمادهای مشهد گره خورده‌اند.
• تلفیق فناوری: شرکت‌های خلاق با بهره‌گیری از حکاکی‌های دقیق، چاپ سه‌بعدی و طراحی دیجیتال، محصولاتی با ظرافت هنری بالا و در عین حال با قابلیت تولید انبوه و صادراتی تولید می‌کنند. این نشان می‌دهد که آینده صنایع‌دستی ایران در نوآوری و پیوند هنر و فناوری نهفته است.

طلا: یک دارایی برند دوگانه

سیف بر استفاده از فلزاتی مانند طلا تأکید ویژه‌ای داشت: “طلا فقط یک فلز نیست، زبان اصالت و ماندگاری است. اگر در قالب آثار هنری و فرهنگی عرضه شود، تبدیل به یک سرمایه دوگانه می‌شود؛ سرمایه‌ای معنوی برای زائر و اقتصادی برای جامعه.”

این استراتژی، بازار هدف را فراتر از داخل، به بازارهای نوظهور آسیای شرقی و کشورهای حاشیه خلیج فارس (به عنوان اصلی‌ترین مشتریان محصولات تزئینی با طلا) گسترش می‌دهد.

ارزش‌آفرینی و اشتغال پایدار برند

با وجود ظرفیت سفر سالانه میلیون‌ها زائر به مشهد، سهم صنایع فرهنگی و سوغات در این چرخه اقتصادی همچنان اندک است. تمرکز بر این صنعت می‌تواند:

• خلق هزاران شغل پایدار: به‌ویژه برای بانوان هنرمند که با ظرافت و خلاقیت خود، طراحی و تولید آثار طلا، نقره و سنگ‌های قیمتی را برعهده می‌گیرند.
• تقویت هویت ملی: تبدیل فرهنگ ایرانی-اسلامی به محصولات ماندگار، که از خام بودن سرمایه جلوگیری کرده و آن را به یک اثر هنری الهام‌بخش تبدیل می‌کند.

ایران با این اقدامات، می‌تواند اقتصاد زیارت را به بخشی فعال از اقتصاد فرهنگی ملی تبدیل کرده و جایگاه خود را در سطح منطقه‌ای و جهانی ارتقا دهد.