از« پرویز ثابتی» گفتیم از « پردیس ثابتی» هم بشنویم

 

در حالیکه اکنون برخی از انقلابیون سابق  و صاحب قدرت در نظام سیاسی فعلی، شرمنده و سرافکنده آقازاده های رانتخوار و فاسد خود هستند، در آن سوی جهان، اعتبار علمی و اجتماعی یک دختر  نابغه و دانشمند ایرانی، زیر غبار پیشینه پدر ساواکی و انقلابی ستیز سابق، پنهان مانده است.

 

پروفسور پردیس ثابتی

 

خانم پردیس ثابتی، دانشمند زیست شناس و متخصص ژنتیک و ویروس شناسی و چهل و نهمین نفر، از یکصد نابغه حال حاضر جهان است که از یکسال پیش، روزی 16 ساعت بی وقفه در لابراتوار شخصی خودش کار می کند تا از طریق رصد و تحلیل تغییرات ژنتیکی ویروس‌ها با استفاده از الگوریتم ریاضی، هیولای کرونا را شکست دهد و از رنج میلیون ها انسان  درد مند بکاهد.

 

 13 سال پیش که او 32 ساله بود، رسانه های آمریکا او را یکی از 8 دانشمندی معرفی کردند که در آینده بیشترین تاثیر را بر زندگی انسان داشته و چهره جهان را تغییر خواهند داد. به همین دلیل، جایزه نبوغ آمریکا در علوم طبیعی به او تعلق گرفت و تحسین  بسیاری از مراکز تحقیقاتی و نهادهای بین المللی مرتبط با بهداشت جهانی را متوجه خود کرد.

 

این دانشمند جوان در سال ۱۹۹۷ لیسانس زیست‌شناسی خود را از مؤسسه فناوری ماساچوست آمریکا و سپس دکترای ژنتیک را در سال ۲۰۰۲ از دانشگاه آکسفورد و دکترای پزشکی را در سال ۲۰۰۶ از دانشکده پزشکی هاروارد اخذ کرد. دانشگاه هاروارد از سخت گیرترین و معتبر ترین دانشگاههای جهان است. ثابتی به دلیل کسب نمرات و امتیازات کامل در طول دوران تحصیل، به عضویت شبکه تحقیقاتی هاروارد در آمد.

 

 

نام پردیس ثابتی یک دهه پیش و  در جریان مبارزه با بیماری کشنده «ابولا» بر سر زبان ها افتاد. او برای پیشبرد تحقیقات، داوطلبانه به آفریقا سفر کرد. سفری پرخطر، که جان تعدادی از همکاران او را گرفت اما در کنترل و ریشه کنی آن بیماری،  بسیار نقش آفرید و موثر افتاد.

 

تحقیقات او  هم اکنون بر روی کنترل ویروس کرونا از طریق ویرایش ژن انسان ها متمرکز است و کیت آزمایشی برای تشخیص سریع کرونا، طراحی کرده که همزمان می تواند نتایج هزاران آزمایش و نمونه گیری را در کوتاه ترین زمان و کمترین خطا، تشخیص دهد. او را هم اکنون یکی از مقاومترین جبهه های علمی مقابل کرونا نامیده اند.

 

برای درک نبوغ پردیس ثابتی شاید بشود او را با پروفسور مریم میرزاخانی مقایسه کرد. علاوه بر دانش پزشکی، او همچنین در حوزه های هنری هم فعال است و آلبومی با صدای خودش منتشر کرده است که دارای مضامین عمیق انسانی است. او می گوید تمام آرمان من، کاهش رنج انسان ها و کمک به کسانی است که می خواهند زنده بمانند و بهتر زندگی کنند.  

 

 

 

دختر دانشمند از پدری سفاک

پردیس ثابتی در 1354 در تهران به دنیا آمد، درست همان سالی که پدر او یعنی « پرویز ثابتی» به عنوان معاون و همه کاره دستگاه امنیتی رژیم پهلوی، در اوج قدرت و قساوت بود.  ثابتی که هم اکنون نیز بلند ترین مقام امنیتی زنده ر‍ژیم پهلوی است را می توان «باهوش ترین»، «آرامترین» و «پرآزارترین» شخصیت امنیتی تاریخ معاصر ایران نامید.

سخت است که یک مقام امنیتی را عامل سقوط یک سیستم سیاسی بنامیم اما می توان پذیرفت که او ساواک را به قدرتی سرکش در مقابل جامعه بی دفاع تبدیل کرد و از این طریق، بزرگترین ضربه را به اعتبار داخلی و خارجی محمد رضا شاه پهلوی  فرود آورد

اینکه آیا آمار افرادی که پرویز ثابتی از زندگی ساقط کرد بیشتر است، یا تعداد جان هایی که پروفسور پردیس ثابتی به جهانیان بخشید؟ فعلا قابل مقایسه و محاسبه دقیق نیست اما آنچه مسلم است، اینکه  نه آن جنایات پدر، چیزی از ارزش کار این دختر بی گناه کم می کند و نه  این خدمات و افتخارات علمی و انسانی این دختر، چیزی به اعتبار آن پدر سنگدل می افزاید

 بنابراین، سوال اصلی شاید این باشد که چه عواملی می تواند دو انسان با هوش با یک ژن مشترک را به دو مسیر متفاوت و متضاد بکشاند؟ عجالتا و تا اینجای بحث می توان حدس زد که اگر پردیس ثابتی در ایران  مانده بود و پدر او همچنان صاحب همان قدرت داغ و درفش بود، شاید او هم به مانند آقازاده های کنونی، شغلی فراتر از احتکار دارو و تجارت با  رنج و درد مردم ایران نمی داشت!

روزهای سقوط و سرگردانی

با روی کار آمدن ناصر مقدم به عنوان رئیس ساواک، پرویز ثابتی موقعیتش تضعیف و نهایتا برکنار شد و در نهم آبان سال ۱۳۵۷ با نام مستعار عالیخانی از طریق فرودگاه بین‌المللی مهرآباد تهران، از کشور خارج و بعد از انگلستان، وارد آمریکا شد. او هم اکنون به همراه همسر و دو فرزندش در آمریکا زندگی می کند و درگیر فعالیت های تجاری است.

ثابتی بعد خروج از کشور حدود 30 سالی سکوت کرد تا اینکه در سال 1391 مجموعه گفتگوهای انجام شده او با «عرفان قانعی فرد» تحت عنوان «در دامگه حادثه» منتشر شد انتشار این کتاب ، با واکنش های زیادی مواجه شد و بسیاری از ادعاهای پرویز ثابتی بویژه اینکه: « در ساواک شکنجه ممنوع بود» ! زیر سوال رفت و در غیاب روسای ساواک، راستی آزمایی سخنان ثابتی اساسا ممکن نبود. اما با همه اینها به حرف آمدن ثابتی بعد سه دهه سکوت، اقدام قابل توجهی بود و خواسته و ناخواسته اطلاعات موثری از ساختار امنیتی رژیم برای مخاطبان ارائه کرد. معرفی و نقد این کتاب را به فرصت دیگری وا می نهیم.

و اما شخصیت و رفتار پرویز ثابتی، حقیقتا نیازمند واکاوی و بررسی روانشناسانه است. آنچه مسلم است او انسان با هوش و با مطالعه ای بود اما چه عواملی او را که هیچ علقه دینی و مذهبی نیز نداشت، به سمت این سفاکی و بی رحمی کشاند؟