آیا استعمار انگلیسی باعث پیشرفت هند شد؟ آمارتیاسن می گوید: خیر!

آمارتیا سن ;

آن زمان که انگلستان وارد هند شد، این کشور در مسیر افول بود درست شبیه ژاپن. آمارتیا سن می‌گوید اینکه انگلیسی‌ها می‌گویند ما هند را از افول نجات دادیم نمی‌تواند الزاما درست باشد چون تاریخ دیگری می‌توانسته برای هند شکل گیرد، تاریخی شبیه آنچکه برای ژاپن رقم خورد.

ژاپن هم در مسیر افول بود اما حاکمان این کشور بدون حضور استعمارگران، اجبار آنها و در غیاب دخالت مستقیم آنها مسیر دیگری را درپیش گرفتند: با غرب در حال رشد ارتباط گرفتند و با اعزام افراد به این کشورها از آنها آموختند.

به طور کلی گفته می‌شود که انگلستان به دو طریق باعث توسعه هند شده است:

1- انگلستان دروازه ارتباط هند با غرب گردید و هند از این ارتباطات به خوبی منتفع شد.

آمارتیاسن تاثیر این غرابت فکری و فرهنگی بر آرای فلسفی و ادبیات هندی‌ها را قبول دارد، اما اشاره می‌کند که هند در دل تاریخ همواره ارتباطات گسترده‌ایی با بسیاری از مناطق دنیا داشته است.

2- عنوان می‌شود که تا قبل از ورود انگلستان چیزی تحت عنوان کشور هند وجود نداشته و انگلستان پایه‌های هند متمدن را بنا نهاد، سواد را گسترش داد، راه آهن ایجاد کرد و نهادهای مدنی شامل حکومت قانون، مطبوعات آزاد و دموکراسی را شکل داد. آمارتیا سن وجود حکام متعدد در هند را قبول میکند اما هند آن زمان را بیشتر در کنترل بازماندگان سلسله مغول می‌دید.

در خصوص گسترش سواد در هند اشاره میکند که در پایان استعمار انگلستان در دهه 1940 فقط 15 درصد بزرگسالان هندی سواد داشتند. آمارتیاسن اشاره میکند که فقط بعد از خروج انگلستان و استقلال هند بود که مطبوعات توانستند آزادانه بنویسند و دموکراسی واقعا اعمال گردید نه در دروه حکمرانی انگلستان.

در خصوص رشد اقتصادی هند در آن دوران اشاره می‌کند که بعد از ورود به هند، کمپانی هند شرقی بنگال را تقریبا غارت کرد. کار به جایی رسید که با افول اقتصاد بنگال، سود این شرکت هم کاهش یافت و از آن زمان به بعد بود که سیاستمداران انگلیسی که خود سهامدار کمپانی هند شرقی بودند با مشاهده کاهش سود خود، به فکر وضع قانون و موارد شبیه به آن افتادند.

آمارتیا سن معتقد است اقتصاد هند در دوره استعمار به نوعی درجا زده و رشدی نکرده و در عین حال با قحطی‌های بزرگ همراه بوده است. به یک آمار استناد می‌کند: در سال 1600 که کمپانی هند شرقی بنا نهاده شد انگلستان حدود 1.8 درصد تولید ناخالص داخلی جهان داشت و هند 22.5 درصد. در اوج استعمار انگلستان در هند، این اعداد برعکس شد: هند از سمبل کشور صنعتگر دنیا به سمبل قحطی و گرسنگی تبدیل شد”.