بحران شفافیت در اسپاتیفای؛ کاربران خودشان دنبال راه تشخیص آهنگ‌های AI رفتند

رشد سریع موسیقی‌های تولیدشده با هوش مصنوعی در پلتفرم‌های استریم، به یکی از چالش‌های اصلی صنعت موسیقی تبدیل شده است. اسپاتیفای با بیش از نیم‌میلیارد کاربر در جهان با وجود افزایش نگرانی‌ها، هنوز سیاست شفاف و الزام‌آوری برای شناسایی و برچسب‌گذاری موسیقی‌های AI ارائه نکرده است.

به گفته کارشناسان، ده‌ها هزار آهنگ ساخته‌شده با هوش مصنوعی هر روز در سرویس‌های استریم بارگذاری می‌شود؛ محتوایی که بدون هیچ برچسب یا هشدار مشخصی در کنار آثار هنرمندان واقعی قرار می‌گیرد. تحقیقات نیز نشان می‌دهد بیشتر کاربران در تست‌های شنیداری، توانایی تشخیص آهنگ‌های واقعی از نسخه‌های تولیدشده با AI را ندارند.

کاربران خودشان دست‌به‌کار شدند

با شایع‌شدن این نوع آثار، برخی کاربران متوجه تفاوت‌هایی در پلی‌لیست‌های اسپاتیفای شدند. یک توسعه‌دهنده آلمانی که از این وضعیت ناراضی شده بود، ابزار مستقلی ساخت که می‌تواند آهنگ‌های مشکوک به تولید با هوش مصنوعی را شناسایی و از پلی‌لیست‌ها حذف کند.

این ابزار به‌محض انتشار، صدها بار دانلود شد؛ نشانه‌ای روشن از اینکه کاربران به دنبال شفافیت بیشتری هستند.

واکنش اسپاتیفای؛ «افشای داوطلبانه» هنرمندان

اسپاتیفای اخیراً قابلیتی را معرفی کرده که در بخش credits هر آهنگ، میزان استفاده از هوش مصنوعی را نمایش می‌دهد؛ اما تنها در صورتی که خود هنرمند یا ناشر آن را اعلام کرده باشد.

منتقدان می‌گویند چنین رویکردی، شفافیت واقعی ایجاد نمی‌کند؛ چون بسیاری از هنرمندان ممکن است به دلیل نگرانی‌های حرفه‌ای یا شهرت، ترجیح دهند استفاده از AI را اعلام نکنند.

رقبا جلوترند: دیزر و اپل موزیک

در حالی که اسپاتیفای با احتیاط حرکت می‌کند، دیگر سرویس‌ها اقدامات عملی‌تری انجام داده‌اند:

• دیزر فناوری شناسایی و برچسب‌گذاری خودکار محتوای AI را راه‌اندازی کرده و حتی بخشی از این محتوا را از پیشنهادها حذف می‌کند.
• اپل موزیک نیز به‌سمت الزام افشای استفاده از هوش مصنوعی حرکت کرده است.

در مقابل، اسپاتیفای همچنان معتقد است موضوع «پیچیده» است و نمی‌توان به‌راحتی مرز بین موسیقی کمک‌گرفته‌شده از AI و موسیقی کاملاً تولیدشده با AI را تعیین کرد.

مرز مبهم میان «کمک» و «تولید کامل» با هوش مصنوعی

به گفته فعالان این حوزه، تشخیص این‌که یک هنرمند فقط از AI برای نوشتن یک بخش کوچک کمک گرفته یا کل آهنگ را با هوش مصنوعی ساخته، کار ساده‌ای نیست.

کافی است برچسب‌گذاری اشتباه شود تا اعتبار یک هنرمند واقعی زیر سؤال برود.

اما منتقدان می‌گویند هیچ‌کس از اسپاتیفای کمال‌گرایی نمی‌خواهد.

آن‌ها می‌گویند:

• «کار را از برچسب‌گذاری آثار کاملاً تولیدشده با AI شروع کنید.»
• «سپس سراغ بخش‌های خاکستری بروید.»

برخی تحلیلگران معتقدند انگیزه‌های اقتصادی نیز بی‌تأثیر نیست:

موسیقی‌های AI ارزان‌تر تولید می‌شوند و می‌توانند هزینه‌های پلتفرم را کاهش دهند.

یک بحران اعتماد در حال شکل‌گیری است

اگرچه ممکن است در آینده با استانداردهای صنعتی یا فشارهای قانونی، این مشکل حل شود، اما در حال حاضر کاربران برای تشخیص قطعات AI مجبورند:

• ابزارهای شخص ثالث دانلود کنند
• پلی‌لیست‌های خود را دوباره بررسی کنند

این رفتار، به‌گفته کارشناسان، نشانه‌ای از فرسایش اعتماد است؛ چیزی که می‌تواند به برند اسپاتیفای آسیب بزند.

پلتفرمی که سال‌ها بر پایه کشف موسیقی‌های جدید و معتبر هویت‌سازی کرده، حالا با این خطر روبه‌روست که اگر کاربران به آنچه می‌شنوند اعتماد نکنند، این هویت از بین برود.