رشد ۵۲ درصدی ارزش ریالی بازار FMCG زیر سایه تورم

در این گزارش، بازار خرده‌فروشی در سه بازه زمانی شامل پیش از بحران (آبان و آذر ۱۴۰۴)، وقایع دی‌ماه (دی و بهمن ۱۴۰۴) و دوره جنگ (اسفند ۱۴۰۴ و فروردین ۱۴۰۵) مورد بررسی قرار گرفته‌ است. این تحلیل بر پایه داده‌های پنل خرده‌فروشی کالاهای تندمصرف (FMCG) در ایران انجام شده و داده‌های این گزارش نماینده یک جامعه آماری معتبر شامل حدود ۷۵۰۰۰ فروشگاه خرده‌فروشی در شهرهای مهم ایران است.

رشد تورمیِ بازار

بررسی داده‌ها حاکی از آن است که در دوران بحران، عامل رشد بازار «تورم» بوده است، نه «رشد مصرف». فروش حجمی کل بازار طی سه دوره تقریباً بدون تغییر باقی مانده (٪۰.۲)، اما فروش ریالی ۵۲ درصد افزایش یافته است. این الگو حاکی از آن است که خانوارها سطح مصرف خود را تا حد امکان حفظ کرده‌اند، اما هزینه بیشتری پرداخت کرده‌اند.

وقفه کوتاه‌مدت در خرید

تمام صنایع در دوره دی و بهمن نسبت به آبان و آذر افت فروش حجمی را تجربه کردند، اما در دوره اسفند و فروردین نسبت به دی و بهمن، اغلب صنایع رشد فروش حجمی مثبت داشتند. این رفتار نشان می‌دهد بازار پس از شوک اولیه توانسته بخشی از تقاضای ازدست‌رفته را بازیابی کند. بنابراین اثر بحران بیشتر به صورت یک وقفه کوتاه‌مدت در خرید دیده می‌شود تا یک رکود پایدار.

تغییر ترکیب بازار

در دوره اسفند و فروردین نسبت به آبان و آذر سهم فروش ریالی مواد غذایی افزایش یافته است. در مقابل، سهم فروش ریالی نوشیدنی‌ها و لبنیات کاهش داشته است. این تغییر نشان می‌دهد احتمالاً خانوارها در شرایط بحران هزینه بیشتری را به کالاهای ضروری‌تر اختصاص داده‌اند و سهم فروش ریالی برخی کالاهای قابل‌تعویق کاهش یافته است.

بیشترین فشار تورمی، سهم مواد غذایی شد

جنگ موجب تشدید تورم و انتقال سریع‌تر افزایش هزینه‌ها به مصرف‌کننده شده و دوره اسفند و فروردین نقطه اوج فشار قیمتی بازار بوده است. بیشترین رشد قیمت هر واحد طی سه دوره مربوط به مواد غذایی است و محصولات این صنعت بیشترین فشار تورمی را تحمل کرده‌اند. رشد قیمت تقریباً در تمام صنایع در دوره اسفند و فروردین شتاب گرفته است. رشد قیمت مواد غذایی سریع‌تر از سایر صنایع بوده است.

صنایع مختلف زیر سایه بحران

بر اساس بررسی‌های emrc، شدت اثر بحران بر صنایع مختلف متفاوت بوده و همه بازارها به یک اندازه تحت فشار قرار نگرفته‌اند. بیشترین تورم در طی سه دوره مربوط به مواد غذایی بوده است.