بابک زنجانی ؛نفت فروشی که نم پس نداد

گسترش تحریم های اقتصادی غرب علیه ایران در دوره احمدی نژاد، زمینه های جدیدی برای فساد فراهم ساخت و در واقع به اقتصاد رانتی ایران جان تازه ای بخشید. برخی از تجار و بازرگانان ایرانی به عنوان واسطه های فروش غیر رسمی نفت به واسطه های خارجی، را عهده دار شدند که بابک زنجانی یکی از آنها بود.

اینکه آیا همه فعالان اقتصادی می توانستند در فرایند دور زدن تحریم ها مشارکت کنند و یا افرادی برای این کار دستچین می شدند؟ بحث دیگری است اما از اواسط سال 1392 و آغازه دوره ریاست جمهوری حسن روحانی زمزمه های مبنی بر عدم بازپرداخت پول فروش نفت بوسیله برخی شرکت ها به خزانه دولت مطرح شد و از آن زمان به بعد ابتدا از متهمی به نام «ب»-«ز» نام برده شد و سپس نام کامل او یعنی بابک مرتضی زنجانی  به عنوان یکی از مفسدین بزرگ مطرح شد.

بابک زنجانی متولد 1353 در شهر زنجان است که ادعا می کند پدرش از کارکنان راه آهن و پایه گذار شرکت معروف مینی بوس رانی«تی.بی.تی» بوده است. او آغاز فعالیت های اقتصادیش را به دوران ریاست محسن نوربخش بر بانک مرکزی در حدود 20 سال پیش می رساند. او گفته است که دوران سربازیش را به عنوان راننده نزد نوربخش گذرانده است و در پایان این دوره، به عنوان یکی از توزیع کنندگان ارز به صرافی ها انجام وظیفه کرده که از بابت هر بار توزیع ارز حدود 17 میلیون تومان درآمد داشته است.

او همچنین گفته است که با در آمد ناشی از توزیع ارز رانتی یک دفتر کار در تهران  خریده و سپس با اجاره یک محل در بیرون از شهر تهران به خرید پوست و روده گوسفند و صادرات آن به ترکیه پرداخته است. به گفته او از محل این کار سود سرشاری نصیبش شده و فعالیت های تجاری اش را با تاسیس شرکت « سورینت قشم»بسط داده است.

این البته زندگی نامه ای است که خود او از خودش ساخته است. مسئولین دفتر محسن نوربخش هر گونه همکاری او با بانک مرکزی را انکار کرده اند و مالکیت پدر او بر شرکت تی.بی.تی نیز رد شده است. قاضی پرونده زنجانی می گوید:« یک حرف راست از زبان بابک زنجانی نشنیدم».

اما آنچه در باره بابک زنجانی صحت دارد اینکه او در حوزه تجارت با ترکیه یک بار ورشکست شده و در دهه 1380 بابت صدور چک برگشتی به زندان افتاده وچند پرونده داشته است. در عین حال ظاهرا او فعالیت های محدود تجاری در عراق ، تاجیکستان و مالزی داشته است. به همین دلیل در دسامبر ۲۰۱۲ به علت آنچه «کمک به دور زدن تحریم‌های ایران از طریق داشتن نقش کلیدی در تجارت نفت ایران و انتقال پول نفت به ایران» خوانده شد، در لیست تحریم اتحادیه اروپا قرار و سپس تحریم های آمریکا قرار گرفت.

در هر صورت، وی در تاریخ ۹ دی ۱۳۹۲ توسط دادستانی کل کشور به اتهام بدهی بیش از دو و نیم میلیارد یورو به  وزارت نفت و بانک مرکزی و همچنین جعل اسناد بانکی با پرداخت رشوه به بانک ملی تاجیکستان بازداشت شد. نام وی همچنین در پرونده رضا ضراب ،ایرانی دستگیرشده درترکیه به اتهام قاچاق طلا مطرح شده‌است.

همچنین او متهم بود که در زدوبند با سعید مرتضوی، رئیس سازمان تامین اجتماعی تعدادی از شرکتهای مهم این سازمان را بدون اینکه پولی پرداخت کند در اختیار گرفته است. از موارد بسیار شک برانگیز وجود تفاهم نامه ای بود که بر اساس آن موتضوی چند فقره چک به مبلغ 5/3 میلیارد یورو به بابک زنجانی پرداخت کرده بود اما هیچ پولی از بابت فروش شرکت ها به سازمان تامین اجتماعی وارد نشده بود.

در مجموع بابک زنجانی ار اقتصاد رانتی و بی سامان ایران ۱۳ هزار میلیارد تومان بالا کشید. او فقط 2میلیارد و 800 میلیون دلار  بابت پول نفت بدهکاری دارد.با شناسنامه جعلی تردد می کرد و 90 درصد اموال او در خارج از کشور وجود داشت و بیشتر شرکت های او در داخل به نام افراد دیگری ثبت شده بود که امکان توقیف آن وجود نداشت. به عبارتی زنجانی همه را فریب داده بود. با اینکه در پرونده او تعداد زیادی از مقامات دولت احمدی نژاد دستگیر شدند و بابک زنجانی به اعدام محکوم شده است اما هنوز چیز زیادی از پول های از دست رفته با خزانه بازنگشته است.