آلینوش طریان؛ اختر علم ستاره شناسی ایران

آلینوش طریان در تاریخ ۹ نووامبر سال ۱۹۲۰ در یک خانواده ارمنی ایرانی دیده به جهان گشود. دارای خانواده ای ادبی بود. پدر آلینوش شاعر و مترجم و مادر ایشان فارغ التحصیل رشته ادبیات از سوئیس بود. آلینوش شروع تحصیلات خود را در مدرسه ارامنه به اتمام رساند و بعد از اتمام دوره ابتدایی وارد دبیرستان انوشیروان دادگر شد.

آلینوش طریان بعد از اتمام دوره دبیرستان وارد دانشگاه تهران شد و سال ۱۳۲۶ مدرک کارشناسی خود را از این دانشگاه دریافت نمود. وی پس از فارغ التحصیلی یک فرصت شغلی در دانشگاه تهران پیدا کرد و بعد از مدتی از دانشگاه درخواست دریافت بورسیه تحصیلی برای ادامه تحصیل کرد اما استادش، دکتر حسابی به علت اینکه اعتقاد داشت تحصیلات بیشتر از این برای یک خانم مناسب نیست با درخواست آلینوش طریان مخالفت نمود و دانشگاه تهران به ایشان بورسیه تحصیلی نداد.

 آلینوش که به شدت به ادامه تحصیل علاقه مند بود از تصمیم خود منصرف نشده و با حمایت مالی پدرش به دانشگاه سوربن فرانسه رفت و در آنجا ادامه تحصیل داد و از این دانشگاه مدرک دکترای دریافت نمود. بعد از اتمام دوره دکترا آلینوش طریان در حالی که پیشنهاد کار در این دانشگاه را داشت تصمیم گرفت به کشورش ایران بازگردد. بعد از بازگشت به ایران در دانشگاه تهران به عنوان دانشیار مشغول به کار شد. دکتر آلینوش طریان در سال ۱۹۳۸ برای دوره رصدخانه خورشیدی از دولت آلمان غربی بورسیه دریافت نمود و به آلمان رفت و مدتی در این کشور به تحصیل پرداخت و پس از مدتی به ایران بازگشت. خانم دکتر طریان سال ۱۹۴۳ به مقام استادی دانشگاه تهران رسید و اولین کسی بود که به تدریس اخترفیزیک در دانشگاه تهران پرداخت.

دانشجوی مادام کوری

او دانشجوی مادام کوری بود. در آن زمان كه بيشتر مردان بى سواد و برای زنها تحصیل را بد میدانستند دکتری گرفته اما دکتر حسابی بورسیه وی  را چون زن بود تصویب نکرد! بعد همین “زن” برگشته و به وطن خود خدمت می کند. 

دکتر طریان سال ۱۳۵۸ و بعد از ۳۰ سال تدریس در دانشگاه تهران خود را بازنشست کرد. ایشان در طول دوران فعالیت های علمی خود موسس نخستین رصدخانه فیزیک خورشیدی در ایران بودند و اولین فردی بودند که در ایران مفاهیم اخترفیزیک را تدریس میکرد. آلینوش طریان هیچگاه ازدواج نکرد و یک بار در مصاحبه ای که از وی پرسیدند چرا ازدواج نکردید  او جواب داد:
“اونی که دوسش داشتم مُرد ! “

آلینوش خانه خود را وقف کمک به دانشجویان کرد. دکتر طریان به عنوان بانوی اختر فیزیک ایران و مادر علم ستاره شناسی مدرن در ایران شناخته میشود. ایشان در سال‌ های پایانی عمر در خانه سالمندان توحید زندگی می‌ کرد و سرانجام در تاریخ ۴ مارچ سال ۲۰۱۱ میلادی مصادف با ۱۵ اسفند سال ۱۳۸۹ شمسی به علت کهولت سن و در ۹۰ سالگی دار فانی را وداع گفت.