بازارچه صفویه؛نخستین مرکز تجاری مدرن در تهران

نخستین مرکز تجاری که به صورت کاملا متمرکز و تخصصی در تهران راه اندازی شد، بازارچه صفویه بود که در زمان خود، و حتی الان هم یکی از مراکز خرید شیک و متمرکز شهر به شمار میرود.

این پاساژ دارای یک چایخانه کوچک بود که خیلی ها با آن خاطره دارند. نوارفروشی عالی قاپو در این پاساژ قرار داشت که بعد از زنگ آخر مدارس کلی شلوغ میشد. سینما تئاتر کوچک هم در زیر این پاساژ قرار داشت که بعد از خروج مالک اصلی (پرویز صیاد) مصادره شد و در دهه ۶۰ بیشتر فیلمهای کارتونی برای بچه ها نشان میداد.

به دنبال حضور پاساژ صفویه در خیابان پهلوی سابق، نهضت راه اندازی مراکز تجاری در تهران به راه افتاد و محله های مختلف، یکی بعد از دیگری شاهد فعالیت این مراکز بودند.

بازارچه صفویه، یا مرکز خرید صفویه که در اصطلاح عام از آن با عنوان پاساژ صفویه نیز یاد می شه، زمانی در رو به روی پارک شاهنشاهی راه اندازی شد که این منطقه کاملا بیابیانی بود و به گفته آقای حسین قبادی از قدیمی ترین فعالان این مرکز، در آن زمان تازه مسئولان دست به کار تسطیح زمین های این منطقه زده بودند تا پارکی را که امروزه پارک ملت نامیده می شود،‌ تاسیس کنند.

یکی از ویژگی ها خاص بازارچه صفویه این است که در ساخت و معماری آن طرح ها و نقوش بسیار زیبایی به کار رفته. به گونه ای که این عمارت و مجموعه را به یکی مراکزتهران تبدیل کرده که از نظر معماری و ساختمان سازی و سبک و سیاق ساخت و ساز درتهران قدیم هم حائز اهمیت است.

گفته می شود که بنیان گذاران این مرکز در طراحی و ساخت آن از معماری «بازارچه بلند» اصفهان الهام گرفته بودند.

سازندگان اولیه این مرکز که اکنون هر دو مرحوم شده اند، حسن پیرایش و محمد تقی نیلی بودند که هر دو از کسبه و تاجران بزرگ زمان خود بودند و مرحوم پیرایش در میان تجار بازار، اسم و رسم کاملی داشت و در زمان خود بزرگترین فروشگاه شهر را محله لاله زار راه اندازی کرده بود.

آقای قبادی که خود، از اول با بنیان گذاران این مرکز همکاری داشته و از همان آغاز رییس هیات مدیره مرکز بوده است می گوید: بازار صفویه درست در جای یک فروشگاه بزرگ طراحی و احداث شد و به تدریج کسبه از جاهای مختلف از آن استقبال کرده و در این مرکز جمع شدند. طوری که در سال ۱۳۵۲ بازار صفویه با تمام ظرفیت و کارایی خود فعال شده بود.