پاکستان، همسایه کم آزار ایران 

 

🔰اهمیت پاکستان برای ایران 

 

پاکستان همیشه بخشی از سیاست نگاه به شرق ایران محسوب می‌شده است. در سال‌های قبل از پیروزی انقلاب هر دو عضو پیمان نظامی سنتو بوده اند. مطابق خاطرات اسدالله علم وزیر دربار شاه حتی بنا به پیشنهاد مقام‌های آن کشور، بحث ادغام پاکستان در ایران نیز مطرح بوده است.

 

 در سال‌های بعد از انقلاب نیز هر دو کشور به خاطر قرابت دینی و نیز از این بابت که هر دو کشور عنوان حمهوری اسلامی را برای نظام های خود برگزیده اند، سعی در بهبود و گسترش روابط داشته‌اند. هر دو کشور در سازمان ملل، سازمان کنفرانس اسلامی و اکو (سازمان همکاری منطقه‌ای برای عمران) عضویت دارند و در OIC و ECO در حوزه‌های اقتصادی فعالند. 

 

 همچنین خط لوله انتقال گاز ایران به هند معروف به خط لوله صلح از مهمترین توافقات اقتصادی دو کشور است که در سال‌های اخیر با فشار امریکا متوقف شده است. پاکستان در سال‌های اخیر و به دنبال شدت یافتن تحریم‌های دول غربی علیه ایران، نقش مستقل‌تری را در پیش گرفته و به هیچ ائتلاف ضد ایرانی نپیوسته است. 

 

🔰اهمیت ایران برای پاکستان

 

از منظر پاکستانی‌ها نیز ایران کشوری بزرگ، مسلمان و دارای پیشینه فرهنگی و تمدنی متفاوت از همسایگان به شمار می‌آید. سیاست پاکستان بعد از جدایی از هند همیشه به دنبال متحدان استراتژیک بوده است بنابراین در غیاب روابط حسنه با هند و چین همواره کوشیده تا از ایران به عنوان عامل تعدیل کننده در سیاست‌های منطقه‌ای خود بهره‌گیری کند.

 

ایران هیچ وقت معترض جدی سیاست های هسته ای پاکستان نبوده و حتی در مواقعی متهم شده است که با عبدالقدیر خان پدر دانش هسته ای پاکستان ارتباطاتی داشته است. 

 

 از اینرو، به رغم فشارهای شدید امریکا، این کشور همچنان سطح مناسب روابط خود با ایران را حفظ کرده و در مسائل مربوط به قوم بلوچ ایران، همواره سیاست عاقلانه و ثبات‌آفرینی در پیش گرفته است.

 

🔰چالش های ایران و پاکستان 

 

 پاکستانی‌ها همیشه از قوم پشتون در افغانستان حمایت کرده و همین امر باعث دوری پشتون‌ها از ایران شده‌است. 

 

در دور اول قدرت یابی طالبان، پاکستان نقشی تعیین کننده داشت و بنا به برخی ادعاها، حتی در ماجرای تصرف کنسولگری ایران در مزار شریف افغانستان، نیروهای امنیتی SIC پاکستان دخالت داشته‌اند.

 

اما مهمترین چالش سالهای اخیر در روابط دو کشور، استقرار گروههای تروریستی در خاک پاکستان و انجام عملیات علیه شهروندان ایرانی است. این موضوع بارها به مقامات پاکستانی، گوشزد شده است اما پاسخی در خور نیافته است. 

 

البته نباید فراموش کرد که در پاکستان هنوز دولت فراگیر و کنترل کننده حدود و ثغور کشور شکل نگرفته است. سالهاست که این کشور پناهگاه تروریست ها و محل خیزش تفکرات مذهبی و افراطی بوده و از این بابت در معرض اعتراض دیگر همسایگان نیز بوده است. آمریکا در طی سالهای اخیر چندین عملیات هوایی مستقیم علیه افراد و گروههای تروریست در درون مرزهای پاکستان انجام داده است که نمونه بارز آن کشتن اسامه بن لادن بود. حتی طالبان که زمانی نیروی نیابتی پاکستان نامیده می شد اکنون معترض است که پاکستان مخالفان آنها را حمایت و تجهیز می کند. 

 

با همه اینها، پاکستان یکی از کم خطرترین و کم آزارترین همسایگان ایران در چند دهه اخیر بوده است. برخلاف بسیاری از کشورهای عربی منطقه، مردم پاکستان نسبت به ایرانی ها، علائق عاطفی بیشتری دارند. تعداد زیادی از شیعیان در پاکستان زندگی می کند که تشدید اختلاف و درگیری میان دو کشور می تواند موقعیت آنها را به خطر اندازد. 

 

به همین دلیل، اگرچه ، حملات موشکی و پهبادی اخیر، تنش میان دو کشور را به شکل بی سابقه ای افزایش داده است، اما ضروری است تا هرچه زودتر، از گسترش دامنه بحران پیشگیری شود و روابط سیاسی و اقتصادی دو کشور از سر گرفته شود. در خاورمیانه پرخطر امروز، ایران نیاز به هیچ دشمن جدیدی ندارد.