کامیون‌های معدنی شاسی‌یکپارچه ولوو؛ رقیبی جدی برای غول‌های سنتی بازار

احسان رنجبران_ بازار جهانی کامیون‌های معدنی با شاسی‌یکپارچه (Rigid Trucks) و ظرفیت متوسط همچنان در اختیار دو غول بزرگ این صنعت یعنی کاترپیلار و کوماتسو قرار دارد. این شرکت‌ها با مدل‌هایی همچون 777 و 775 کاترپیلار و HD785 و HD685 کوماتسو، سهم عمده‌ای از این بخش را در اختیار دارند، اما در سال‌های اخیر تجهیزات ساختمانی شرکت ولوو(Volvo CE) توانسته با توسعه کامیون‌های معدنی شاسی‌یکپارچه خود جایگاه قابل‌توجهی در این بازار به دست آورد.

اهمیت حضور ولوو در این بخش زمانی بیشتر نمایان می‌شود که برخی رقبا از بازار کامیون‌های معدنی حدود 100 تنی عقب‌نشینی کرده‌اند. لیبهر دیگر کامیون دیزل-الکتریکی T236 را عرضه نمی‌کند و هیتاچی نیز تولید مدل EH1700 را متوقف کرده است. هرچند سازندگان چینی نظیر ایکس‌سی‌ام‌جی و سانی با مدل‌های جدید خود در حال ورود به این بازار هستند، اما بخش عمده استفاده از این ماشین‌آلات همچنان محدود به معادن تحت مالکیت یا تأمین مالی چین است.

استقبال پیمانکاران و معدنکاران بزرگ

کامیون‌های معدنی شاسی‌یکپارچه ولوو در سال‌های اخیر مورد توجه شرکت‌های بزرگ معدنی و پیمانکاران بین‌المللی قرار گرفته‌اند. از جمله بهره‌برداران این ناوگان می‌توان به شرکت پیمانکاری PT Hasnur Riung Sinergi در اندونزی، شرکت سعودی Comedat، تولیدکننده مصالح ساختمانی Amrize در آمریکا و شرکت First Quantum Minerals در معادن مس تریدنت زامبیا اشاره کرد.

تمرکز بر ایمنی، بهره‌وری و کاهش هزینه مالکیت

جیم موفات مدیر محصول کامیون‌های معدنی شاسی‌یکپارچه ولوو، در رویداد Volvo Days 2026 سوئد، سه محور اصلی توسعه این محصولات را ایمنی، بهره‌وری و کاهش هزینه مالکیت عنوان کرد.

یکی از ویژگی‌های شاخص این کامیون‌ها، طراحی مسیر دسترسی به کابین است. اپراتورها از طریق پلکان‌های ضدلغزش و رو‌به‌جلو در دو طرف ماشین به سکوی اصلی دسترسی پیدا می‌کنند. این طراحی‌ نردبان جانبی سنتی را حذف کرده و ایمنی کار را به‌طور محسوسی افزایش داده است.

کابینی با دید گسترده و طراحی ارگونومیک

کابین کامیون‌های ولوو از نظر میدان دید اپراتور در میان بهترین‌های این کلاس قرار دارد. شیشه جلو با ارتفاع کم در بخش پایینی، آینه‌های بزرگ و جانمایی مناسب آن‌ها، چراغ‌های متعدد دنده عقب و نورپردازی LED قدرتمند در جلو، همگی به افزایش ایمنی و راحتی کار کمک می‌کنند.

ولوو همچنین دسترسی به باتری‌های سیستم الکتریکی را در سطح زمین فراهم کرده تا عملیات تعمیر و نگهداری با سرعت و سهولت بیشتری انجام شود.

بارگیری سریع‌تر و استهلاک کمتر

طراحی اتاق بار این کامیون‌ها نیز با هدف افزایش بهره‌وری انجام شده است. عرض و طول مناسب اتاق بار، دیواره‌های کوتاه و طراحی کف به شکل «Double V» باعث می‌شود بار اولیه در مرکز قرار گرفته و عملیات بارگیری برای اپراتور بیل مکانیکی آسان‌تر و سریع‌تر انجام شود.

در بخش فوقانی اتاق بار نیز از صفحات فولادی مقاوم HARDOX با ضخامت ۱۹ میلی‌متر استفاده شده است. این ویژگی مقاومت سازه را در برابر ضربات ناشی از سنگ‌ها و برخورد دندانه‌های بیل افزایش داده و زمان توقف برای تعمیرات را کاهش می‌دهد.

توان بالا در مسیرهای شیب‌دار

به گفته ولوو، یکی از مهم‌ترین نقاط قوت این کامیون‌ها میزان دسترسی‌پذیری عملیاتی و توانایی عملکرد در جاده‌های معدنی شیب‌دار است. سیستم انتقال قدرت با ضریب بالای تکثیر گشتاور، نیروی کشش قابل توجهی را در اختیار ماشین قرار می‌دهد.

این کامیون‌ها به ریتاردر گیربکس و همچنین ریتاردر ترمز دیسکی روغن‌خنک مجهز هستند. این سامانه‌ها ضمن کنترل سرعت در سراشیبی‌ها، استفاده از ترمزهای اصلی را کاهش داده و موجب افزایش عمر قطعات، کاهش استهلاک و افزایش آماده‌به‌کاری ماشین می‌شوند.

مصرف سوخت کمتر با سامانه‌های هوشمند

ولوو برای بهینه‌سازی مصرف سوخت، سامانه Dynamic Shift Control را توسعه داده است. این فناوری با انتخاب هوشمند دنده‌ها، عملکرد نرم‌تر و مصرف سوخت پایین‌تری را فراهم می‌کند. حالت Eco Shift، خاموشی خودکار موتور در حالت بی‌کاری و سامانه توزین هوشمند نیز از دیگر فناوری‌های کاهش مصرف سوخت در این کامیون‌ها هستند.

سه مدل برای نیازهای مختلف معادن

ولوو در حال حاضر سه مدل اصلی در این خانواده عرضه می‌کند:

* R60 در کلاس 60 تنی

* R70 در کلاس 70 تنی

* R100 با ظرفیت حدود 95 تن

مدل‌های R60 و R100 در نسخه‌های Tier 2 و Stage V عرضه می‌شوند، درحالی‌که R70 تنها با استاندارد Stage V تولید می‌شود.

مزیت کامیون‌های شاسی‌یکپارچه در معادن سنگ سخت

موفات معتقد است کامیون‌های شاسی‌یکپارچه در معادن سنگ سخت و معادن روباز با دیواره‌های شیب‌دار، مزیت قابل‌توجهی نسبت به کامیون‌های مفصلی (ADT) دارند. این ماشین‌ها برای جابه‌جایی حجم بالای مواد با سرعت بیشتر طراحی شده‌اند و به دلیل داشتن قطعات متحرک کمتر، هزینه‌های نگهداری پایین‌تری دارند.

وی می‌گوید عمر عملیاتی کامیون‌های شاسی‌یکپارچه معمولاً بین ۶۰ تا ۶۵ هزار ساعت است و بسیاری از آن‌ها پس از بازسازی اساسی، دوباره وارد چرخه بهره‌برداری می‌شوند که این رقم به‌مراتب بیشتر از عمر متوسط کامیون‌های مفصلی است.

R70 پرفروش‌ترین مدل ولوو در آمریکای شمالی

راب پالرمو مدیر محصول ولوو در آمریکای شمالی نیز اعلام کرده است که مدل R70 در بازار آمریکا و کانادا پرفروش‌ترین کامیون این شرکت محسوب می‌شود. به گفته وی ظرفیت 70 تنی این مدل، آن را به گزینه‌ای ایده‌آل برای معادن و سنگ‌شکن‌های بزرگ آمریکای شمالی تبدیل کرده است.

پالرمو نیز همانند دیگر مدیران ولوو، دید گسترده کابین، سامانه‌های پیشرفته ترمز کمکی و سهولت بارگیری را از مهم‌ترین دلایل استقبال مشتریان از این کامیون‌ها عنوان می‌کند.