30 تیر روز مرگ شیخ احمد کافی؛ ماجرایی که همه دوست داشتند به پای ساواک نوشته شود!

تنها آخوندی  که نوار روضه های سوزناکش در خیابان لاله زار تهران بیشتر از کاست ترانه سوسن و ستار و هایده فروش می رفت ! شیخ احمد کافی بود حالا در مشهد و قم که جای خود دارد

شیخ احمد کافی خطیب زبر دست و خوش صدایی بود و در میان توده های مردم بویژه طبقات پایین دست و کارگران مهاجر و حاشیه نشینان، محبوبیت و نفوذ عجیبی داشت. دقیقا مثل نفوذ  دکتر علی شریعتی در میان دانشجویان مذهبی دهه پنجاه. از قضا کافی از مخالفان شریعتی و حسینیه ارشاد هم بود

 خیلی از مردم کم خبر از پیچ خم های سیاسی، منتظر بودند که بعد از پیروزی انقلاب، از  کافی به عنوان یکی از رهبران فکری انقلاب یاد شود. کافی اما از مریدان آیت الله میلانی بود و میلانی در وصف او می گفت: « کافی برای کل تشیع کافی است»!

احمد کافی اما بر خلاف مراجع و روحانیون متشرع شیعه، برداشت بسیار ساده و روان و جذاب اما عامیانه ای از دین و مذهب ارائه می کرد. قهرمان روایت های او مردم عادی مثل عرق خورها و قماربازها و چاقوکشان بودند که بواسطه حادثه ای و تکانی و خوابی و  یا شرکت در یک محفل مذهبی، به خود آمده و به صف مریدان و غلامان ائمه پیوسته اند.

سخنرانی ها و یا منبرهای او ترکیبی بود از شعر، داستان، گریه، لطیفه گویی و متلک پرانی سیاسی. چند باری ساواک او را به خاطر گوشه کنایه هایی که به حکومت زده بود، احضار کرده و تذکر داده بود. در گزارش های ساواک از او به عنوان «واعظ ناراحت و ماجراجو» یاد شده است که قصد دارد از جوانان ساده و متعصب مذهبی به نفع روحانیون مخالف استفاده کند. کافی البته از مخالفان اصلاحات ارضی و از منتقدان روحانیون اوقافی و همکار با حکومت هم بود. سعی وافری داشت تا بطور سر بسته، حکومت وقت را با عباسیان مقایسه کند که بر ائمه شیعه ظلم و جور رواداشته اند   

چیزی که در باره مرحوم شیخ احمد کافی کمتر بررسی شده، نوع باور او به مهدویت است که مرز بسیار باریکی با انجمن حجتیه داشت. بخش زیادی از وقت و تمرکز کاری کافی، صرف معرفی و تبلیغ امام زمان می شد. در سرتاسر کشور چندین مهدیه و خیریه تاسیس کرد که بزرگترین آن مهدیه تهران به وسعت 4 هزار متر در منطقه امیریه و خیابان ولی عصر کنونی است.

در روز 30 تیر 1357 و دقیقا در روز نیمه شعبان خبر رسید که خودرو پژو احمدکافی و خانواده اش  در جاده قوچان به مشهد با یک کامیون ارتشی تصادف کرده و او کشته شده است. مردم از این خبر شوکه شدند و فریاد کنان از مشهد و تهران به سمت محل تصادف به راه افتادند بطوریکه صف های چند کیلومتری تشکیل شده بود و مردم عصبانی شعارهایی علیه حکومت سر داده بودند.

در سالهای نخست بعد از انقلاب با توجه به نفرتی که مردم از ساواک داشتند، روایت غالب این بود که کافی به دستور حکومت و در یک تصادف ساختگی به قتل رسیده است بعدها اما این گزارش هم درز پیدا کرد که راننده خودرو حامل کافی به خاطر خواب آلودگی از مسیر خارج شده و منجر به این حادثه دلخراش شده است.

 در باره ارتباط شیخ احمد کافی با امام خمینی در سالهای اخیر به نقل از برخی خاطرات و یا حتی اسناد ساواک مطالبی نقل شده است که این ادعاها خیلی قابل اتکا نیست. شکی نیست که مرحوم کافی از دوستداران آیت الله خمینی بود اما نمی توان او را به  ایدئولوژی انقلاب اسلامی متصل کرد.

شیخ احمد کافی متولد 1315 اصالتا اهل یزد بود که پدر بزرگ او به قصد زیات به مشهد آمده بود و در مشهد هم ساکن شده بود. کافی بعد از تحصیل و ازدواج ( با خانواده شاهرودی های مشهد) به قم و نجف رفته بود و از اواسط دهه 40 به دعوت جمعی از هواداران و علاقمندان به تهران آمده بود و البته در ایام محرم هر سال به یکی از شهرهای مسافرت و تبلیغ می کرد.

از کافی فرزندانی هم به جای مانده است. محسن کافی فرزند بزرگ مرحوم کافی در خصوص چگونگی شکل گرفتن مهدیه تهران می گوید: « ایشان به علت قریحه خوبی که در منبر داشتند، برای مجالسی به تهران دعوت می شوند و به تهران می روند؛ اوائل در منزل استجاری که در تهران داشتند، دعای ندبه و منبر وعظی دایر می کنند و با استقبال زیاد مردم روبرو می شود و کم کم جمعیت زیاد، موجب اذیت همسایگان می شود لذا به فکر ایجاد پایگاهی برای این کار می‌افتند، منزلی در تهران تهیه کرده بودند و برای حل مشکل تصمیم به فروش منزل می گیرند تا زمین مهدیه را خریداری کنند، بازاریان تهران که متوجه مساله می شوند، مانع می شوند و با کمک ایشان زمین مهدیه خریداری می‌شود و کم کم توسعه یافت و در سال ۱۳۵۷ مساحت مهدیه به ۵۰۰۰ متر مربع رسید».

  آرامگاه او در خواجه ربیع مشهد قرار دارد.

روحش شاد

تشییع پیکر کافی