نورد و لوله اهواز

شرکت نورد و لوله اهواز، در سال ۱۳۴۶ به منظور تولید کلاف ورق گرم فولادی، لوله‌های سیاه، گالوانیزه، گاز و پروفیل با مشارکت بخش خصوصی تاسیس شد. تکنولوژی این کارخانه که یک خط نورد گرم با ظرفیت حدود ۱۰۰ هزار تن در سال بود، از انگلستان خریداری شد و این خط در سال ۱۳۵۱ به بهره‌برداری رسید. در سال ۱۳۷۱ کارخانه نورد و لوله اهواز بازسازی شد و ظرفیت آن از ۱۰۰ هزار تن به ۶۰۰ هزار تن افزایش یافت و عرض ورق تولیدی از ۵۲۰ میلی‌متر به ۶۰۰ میلی‌متر تبدیل شد. اکنون این شرکت با ۵۰ سال سابقه در امر تولید و عرضه محصولات فولادی با بالاترین کیفیت و طبق استانداردهای بین‌المللی، فعالیت دارد. اگرچه نورد و لوله اهواز در شرایط فعلی متاسفانه از ناحیه تامین مواد اولیه در تنگنا قرار گرفته است و امکان استفاده مناسب از همه ظرفیت‌های تولیدی آن فراهم نیست اما این شرکت همچنان قادر است تا در صورت مساعدت بیشتر دولت و دیگر شرکت های مرتبط، بتواند در زمینه ایجاد اشتغال و تامین نیازهای بازار داخلی، نقش ویژه و موثرتری ایفا نماید. در همین خصوص با دو تن از مدیران این شرکت گفتگو کرده ایم:

محمدرضا یعقوبی، مشاور مدیرعامل:
به رغم محدودیت در تامین مواد اولیه، حرکت شرکت رو به رشد است
سوتیتر: نورد و لوله اهواز ۱۰۰۰ شغل مستقیم و ۷ هزار شغل غیرمستقیم دارد. با خام‌فروشی بیکاری پا برجا خواهد ماند
از سال ۱۳۷۵ که روند تولید شرکت نورد و لوله اهواز از سر گرفته شده است، همواره با کمبود مواد اولیه روبرو بوده و هیچوقت نتوانسته است ظرفیت اسمی ۶۰۰ هزار تن را داشته باشد و همیشه با ظرفیت‌های متغیر سالی ۴۵۰ تا ۳۰۰ هزار تن تولید داشته است. از اینرو، این شرکت توانسته حدود ۵% از سهم بازار داخل را از آن خود کند که حدود ۶۰% تقاضای بازار، توسط فولاد مبارکه و شرکت‌های دیگر و کمبود بازار هم از واردات تامین می‌شود. در حقیقت همه نیاز بازار داخلی قابل تامین است اما مشکل ریشه‌دار ما تامین مواد اولیه است. مواد اولیه خط تولید ما، اسلب است و اسلب مورد نیاز کارخانه در ۳ محل فولاد خوزستان، مبارکه و هرمزگان تولید می‌شود.
برای شرکت نورد و لوله اهواز به واسطه نزدیکی و کاهش هزینه‌های حمل و نقل، بهترین منبع برای تامین مواد اولیه، فولاد خوزستان است. اما با توجه به سیاست‌های صادراتی فولاد خوزستان، ما همیشه در تامین اسلب با مشکل مواجه بوده‌ایم. در حال حاضر حدود ۶۰۰ هزار تن نورد و لوله اهواز و حدود ۷۰۰ هزار تن کاویان و حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار تن فولاد اکسین نیاز به اسلب دارند که در حقیقت، فولاد خوزستان نباید حتی یک گرم از اسلب را از استان خارج کند چه رسد به اینکه بخواهد صاردات داشته باشد. به همین دلیل ما مجبوریم اسلب مورد نیاز را از دیگر استان‌ها تامین کنیم.
درحال حاضر طبق مصوبه دولت، فولاد خوزستان باید در هر ماه ۵۰ هزار تن مواد اولیه به منابع داخلی عرضه کند. در این صورت است می‌تواند بقیه مواد اولیه خود را صادر کند. اما ۵۰ هزار تن فقط نیاز نورد و لوله اهواز است و بقیه کارخانه‌ها بدون مواد اولیه خواهند ماند. همین معضل باعث می‌شود که همیشه در تامین مواد اولیه مشکل داشته باشیم و از طرف دیگر نیاز به ورق در بازار داخل به قدری است که با واردات تامین می‌شود. در واقع مواد اولیه که مثل قطرات خون حیاتی است صادر می‌شود و بعد برای تامین محصولی که می‌تواند در داخل تولید شود، با واردات بازار تامین می‌شود. این وضعیت، هم از نظر منافع و هم از نظر منافع صنفی و کارآفرینی و حتی سیاست‌های کنترل بازار قابل درک نیست.
چالش بعدی که همه صنایع و بخصوص ما با آن روبرو هستیم، به صورت کلی مالیات و به صورت خاص مالیات بر ارزش افزوده است. زیرا چه در خرید و چه در فروش در ابتدا ۹% باید مالیات در نظر گرفته شود. مالیات یک چالش جدی برای تولید است. زیرا حاشیه سود تولید بسیار ناچیز است. از دیگر مشکلات باید به افزایش شدید قیمت‌های حامل‌های انرژی اشاره کرد که تولید را فلج کرده است و کارخانه‌داران به شرکت گاز، آب و برق بدهکار می‌شوند زیرا خارج از توان کارخانه‌داران حامل‌های انرژی را افزایش داده‌اند. همه این مسائل باعث شده است که نورد و لوله اهواز نتواند با همه ظرفیت‌هایش کار کند و متاسفانه در ۴ ماهه اول سال جاری، به جای اینکه ۲۰۰ هزار تن تولید داشته باشد حدود ۳۶ هزار تن تولید داشته است. وقتی تولید نباشد، مسلما حقوق کارگران پرداخت نمی‌شود و نیروی کار انگیزه کار کردن نخواهد داشت.
نیروی کار در شرکت نورد و لوله اهواز بیش از هزار نفر است که به طور غیر مستقیم نیز بالغ بر ۷ هزار شغل از حمل و نقل، خرید و فروش قطعات صنعتی گرفته تا حتی هتل‌داران، از فعالیت این شرکت کسب سود می‌کنند. مادامی که ما نه تنها در زمینه فولاد خام‌فروشی کنیم، همچنان تورم، ناامنی و بیکاری و خیلی از مشکلات دیگر پا برجا خواهند ماند. در هر صورت، بخش تولید و بویژه بخش خصوصی در این شرایط خاص اقتصادی، از نهادهای حاکمیتی انتظار مساعدت جدی دارد تا بتوانند چرخه تولید و اشتغال را سرپا نگهدارند.
حسن جعفری صالح، مدیر بهره‌‌برداری:
تامین مواد اولیه، باعث تحول در تولید و حرکت شرکت خواهد شد
سوتیتر: در هیچ جای دنیا این کار پسندیده نیست که زنجیره‌های پایین دست یک صنعتی متوقف شوند و صنعت دیگری با فروش مواد اولیه فکر کند برای کشور ارزآوری دارد!
شرکت نورد و لوله اهواز در محلی مناسب این صنعت که امکان دسترسی به مواد اولیه، دسترسی به جاده، راه‌آهن و راه‌های آبی و بهره‌گیری از نیروی انسانی ماهر و مستعد وجود دارد، ایجاد شده است. همچنین، این شرکت در استان خوزستان و در نزدیکی یکی از بزرگترین صنایع تولیدکننده فولاد کشور (فولاد خوزستان) قرار دارد. این امکان یعنی دسترسی به مواد اولیه و هزینه حمل‌ونقل پایین از مهمترین مزیت‌های نسبی صنایع پایین‌دست است و به همین دلیل صنایعی چون گروه ملی صنعتی فولاد ایران، نورد کاویان، فولاد اکسین که از صنایع نوردی فولاد محسوب می‌شوند، در جوار این صنعت مادر ایجاد شده‌اند و شرایط رقابتی مناسبی برای این صنایع فراهم آمده و زنجیره‌ای از صنایع مهم فولادی را تشکیل داده‌اند. از آنجا که سهم مواد اولیه و هزینه حمل‌ونقل مواد در این صنایع حائز اهمیت زیاد است تامین مواد اولیه از طریق فولاد خوزستان نقش مهم و بسزایی در اقتصادی بودن تولید آنها دارد.
اما متاسفانه سالهاست این مزیت نسبی به دلایل مختلف مورد چالش قرارگرفته و صنایع پایین‌دست فولاد مادر مورد بی‌مهری واقع شده است و این صنایع، خصوصا نورد و لوله اهواز به دلیل اقتصادی نبودن قیمت مواد اولیه و یا به دلیل عدم عرضه مواد اولیه به قدر کافی، خسارت‌های فراوان دیده و زیان‌های انباشته زیادی را متحمل شده است. در شرایط فعلی که نرخ ارز افزایش یافته و شرایط صادرات اسلب به دلیل کاهش ارزش پول ملی بیشتر فراهم آمده است، صنایع فولادساز تمایل به صادرات محصول بیشتری از خود نشان می‌دهند. در حالیکه صنایع پائین‌دست نیاز فراوان به اسلب دارند، از عرضه اسلب به قدر کافی به صنایع پایین‌دست خودداری می‌کنند. غافل از آنکه این شیوه از صادرات هزینه سنگین پنهانی دارد که در اثر توقف کارخانه‌های پایین‌دست، بیکاری کارگران را تشدید نموده و معیشت کارگران مستقیم و غیرمستقیم را تهدید می‌کند.
در هیچ کجای دنیا پسندیده نیست صنعت بالادست کشوری مواد اولیه مورد نیاز صنایع پایین‌دست آن کشور را به قصد کسب درآمد بیشتر به خارج از کشور صادر نماید و زمینه بیکاری در صنعت پایین‌دست را در شرایط بحرانی شدت بخشد. این صنایع برای ادامه فعالیت تولیدی خود نیازمند دریافت ارز دولتی خواهند بود که در شرایط فعلی ناممکن و یا بسیار دشوار است. شرکت نورد و لوله اهواز حدود ۴ درصد از بازار کلاف ورق گرم فولادی کشور را در اختیار دارد و دارای نقش بسزایی در تامین ورق‌های با ضخامت ۲ میلی‌متر است. این ورق‌ها مورد نیاز کارخانه‌های تولیدکننده لوله و پروفیل بوده و در صنعت ساختمان‌سازی کاربرد فراوان دارد.
چالش مهم دیگری که شرکت نورد و لوله اهواز سالهاست که با آن مواجه است و در فعالیت اقتصادی آن نقش مهم و موثری دارد، نقدینگی مورد نیاز برای سرمایه در گردش است. اگر بانک‌ها تسهیلات ارزان‌قیمت و کافی در اختیار این صنایع قرار ندهند، تامین قطعات یدکی مورد نیاز (که بخشی از آن باید از خارج از کشور تامین شود)، مواد اولیه و دست‌یابی به سایر نیازمندی‌های تولید، دچار اشکال می‌شود و رونق کسب‌وکار و تجارت که حیات این شرکت را تضمین می‌کند، از بین می‌رود. صنایع پایین‌دست تولیدکنندگان فولاد انتظار دارند دولت مردان و صاحبان اختیار در چرخه فعالیت‌های صنعتی همت و تلاش بیشتری نموده و درباره این صنایع که نقش مهمی در اقتصاد مردم خوزستان و کشور دارند تصمیم‌های کارآمد و مبتنی بر اقتصادی صنعتی اتخاذ نمایند.