«سیاست» و سود و زیان رفت و آمد جناح ها برای منطقه تایباد، باخرز، جام و صالح آباد

تعدادی از همشهریان جوان بویژه مخاطبان محترم کانال «بامهای کاهگلی»  از طریق ارسال پیام، کامنت یا تماس های تلفنی، بعضا از بنده در باره سیاست اعم از حرفه سیاست یا رویدادهای سیاسی و تاثیر آن بر اوضاع منطقه، سوال می کنند که در حد وسع بصورت جداگانه پاسخگو هستم اما وجه مشترک همه این پرسش ها این است که آیا به سیاست بپردازند یا از آن دوری کنند؟ یا اینکه اصلا سیاست چیزی خوبی هست یا خیر ؟ و از این قبیل پرسش ها…

به این پرسش ها، شاید از زوایای مختلفی بشود نگاه کرد و پاسخ داد اما من سعی می کنم قدری از تجارب و برداشت های خودم را با شما در میان بگذارم که شاید نکته آموزنده و فراتر از این پرسش و پاسخ در آن باشد و در جهت گیری آینده یک جوان علاقمند به سیاست نیز موثر تر باشد. این پرسشها و پاسخ ها را مرور می کنیم:

1- آیا «سیاست» چیز بد و مضری است؟

خیر! سیاست هم یک  نوع علم و دانش است مثل ریاضی، پزشکی، مهندسی، حقوق و غیره… که دارای مفاهیم تخصصی و نظریه ها و مبانی تاریخی است. اِشکال کار این است که در کشور ما سیاست تبدیل به یک کالای عام شده و هر کسی در هر حدی از دانش و آگاهی در باره همه ابعاد سیاست نظر می دهد و حتی گاه سعی می کند مانع بیان نظرات دیگران نیز بشود. برداشت من این است که در کشور ایران که هر تصمیم سیاسی می تواند روی قیمت شام و ناهار ما تاثیر داشته باشد، هیچ آدمی نمی تواند نسبت به سیاست بی تفاوت بماند و نباید هم بی تفاوت باشد.

2- آیا «سیاست» پدیده «مقدسی» است؟

خیر سیاست امر قدسی  و ازلی و ابدی نیست. لزوما مبتنی بر حقیقت هم نیست و بیشتر از تاکتیک و مصلحت پیروی می کند. پس بنابراین، همه دانسته های امروز ما ممکن است با مطالعه بیشتر و دست یابی به منابع و مستندات جدید تر تغییر کند. پس بنابراین، حرف سیاسی یک فرد در هر مقامی را وحی مُنزل تعبیر نکنید! به گمان من سیاست ارزش آن را ندارد که به خاطر آن به یک دوست و همشهری و یا اعضای خانواده خود، اهانت کنیم. مواضع سیاسی تغییر می کند اما مبانی اخلاقی، تغییر ناپذیر است.

3-آیا «صداقت» در سیاست معنی دارد؟

بله. صداقت با حقیقت دو موضوع متفاوتی است. اگر صداقت از سیاست رخت ببندند، سیاست مترادف می شود با فرصت طلبی و شارلاتان بازی و طرفداری همیشگی از جریان پیروز. اما اینکه کسی در همین جامعه ما از طریق سیاست ورزی صادقانه بخواهد به جایی برسد، من تردید دارم. سخنی منسوب به دکتر مصدق است که می گوید: « جهان سوم جایی است که اگر بخواهی برای کشورت کاری کنی، خودت و خانواده ات را بیچاره کرده ای و اگر بخواهی برای خودت و خانواده ات کاری کنی، باید مردم و مملکتت را بیچاره کرده ای!».

  4- «چه کنیم که هم سیاست ورز مستقل و آزاده بمانیم و هم از نعمات قدرت سیاسی برخوردار شویم؟».

جمع این دو در جامعه ایران ممکن نیست. اما اگر می خواهید با هراس کمتری سیاست ورزی و نقد قدرت کنید، بهتر است که کارمند دولت یا نهاد حاکمیتی نباشید و شغل آزاد و یا منبع درآمد دیگری داشته باشید. یک سیاست ورز صادق باید آمادگی فدا شدن به خاطر مردم و کشورش را داشته باشد و اغلب قربانیان سیاست هم از میان باورمندان واقعی است. سودآنی را فرصت طلبان و بی اعتقادان می برند. سیستم سیاسی ما هم فعلا برای باورمندان سیاسی، حسابی باز نکرده است

5- آیا در تربت جام و تایباد و باخرز و صالح آباد، زمینه ایجاد احزاب سیاسی وجود دارد؟

در پاسخ باید بگویم اگر می خواهید حزب تاسیس کنید که همان حرف های رسمی و حکومتی را بگویید، تاسیس چنین احزابی لزومی ندارد چون همه مقامات و دستگاهها و تریبون ها، همین کار را می کنند اما اگر می خواهید نقد قدرت بکنید و یا به نمایندگی از جامعه سخن بگویید، بعید می دانم بی هزینه باشد. فکر همه جوانب را بکنید. چون در آن منطقه حتی دولت های اصلاح طلب هم نتوانستند امنیت فعالیت احزاب اصلاح طلب را تامین کنند! پیشنهاد من این است که فعلا به کارهای فکری و مطالعاتی بپردازید که هر وقت جامعه به شما نیاز داشت، از صلاحیت و آمادگی لازم برخوردار باشید

6- آیا آمدن و رفتن این جناح یا آن جناح برای مردم منطقه مفید است یا مضر؟

این بستگی به نوع نگاه ما به سیاست و حکومت دارد. به نظر من مردم منطقه ما باید سعی کنند از طریق افراد و نخبگان و مسئولان بومی که در هر یک از جناح های سیاسی دارند، از آنها برای بهبود اوضاع اقتصادی و معیشتی منطقه کمک بگیرند. یعنی با آمدن جناح اصلاح طلب به تحقیر اصولگرایان منطقه مبادرت نکنند و اگر جریان اصول گرا به قدرت رسید به دنبال انتقام از جریان اصلاح طلب نباشند. برای این منظور نمونه مردم کرمان، مثال خوبی است که در هر دو جناح آدم دارند و احترام آنها را هم حفظ می کند و از آنها در مسیر توسعه اقتصادی کمک می گیرند.  بنابراین، باید مراقب باشیم که نماینده مجلس و عضو شورای شهری که اکنون در قدرت نیست هم می تواند برای منطقه ما یک سرمایه انسانی ارزشمند باشد

7- «مواضع سیاسی» افراد هم پدیده های مادرزادی و همیشگی نیستند و درست این است که در گذر زمان صیقل بخورد و مبتنی بر واقعیت های جامعه تغییر کند. مقامات سیاسی ما هم در همه سطوح، طی 42 سال بعد از انقلاب( به خاطر همان واقعیت های جامعه) مواضع سیاسی متفاوتی اتخاذ کرده اند. به عنوان مثال در سالهای نخست پیروزی انقلاب، سخن گفتن در باره اقتصاد را دور از شان می دانستند و یا از دولتی شدن کل اقتصاد ایران سخن می گفتند اما گذر زمان ثابت کرد که این برداشت درست نیست و امروز شاهدید که همه در باره اقتصاد و لزوم پیشرفت اقتصادی صحبت می کنند.

8- وجود «جناح ها و احزاب و گروههای سیاسی» هم بر خلاف آنچه از تریبون های سیاسی تبلیغ می شود، پدیده های بد و مضری نیستند. اگر در یک کشور احزاب سالم و مقتدری وجود داشته باشد و حکومت هم حاضر به تقسیم قدرت سیاسی با احزاب باشد، شاهد این همه هرج و مرج در عرصه سیاست نخواهیم بود. اما مشکل اینجاست که برخی مقامات ما شب روز علیه حزب بازی و جناح بازی حرف می زنند اما خودشان تصمیمات اساسی کشور را به نفع یک جناح و جریان و احزاب خاص اتخاذ می کنند. به نظر من جامعه بدون حزب، هیچ وقت به توسعه سیاسی و مدنی دست پیدا نمی کند

9- آیا سیاست ورزی فقط از طریق پیوستن به احزاب و جناحهای فعلی ( اصولگرا و اصلاح طلب) ممکن است؟

مسلما خیر! هرکسی می تواند برای خودش معرفت و موضع خاص سیاسی داشته باشد. سیاست ورزی لزوما دفاع همه جانبه از حکومت یا ضدیت کامل با آن نیست. ما الان متفکران و روشنفکران زیادی در جامعه داریم که عضو هیچ عضو و جناحی نیستند اما کار آنها « نقد قدرت» است. به عبارتی مراقب هستند که حکومت یا جناح های سیاسی به حقوق قانونی مردم دست اندازی نکنند

10-آیا درس خواندن در رشته علوم سیاسی ما را افراد آگاه تر و سیاسی تری بار می آورد؟

علوم سیاسی رشته برای جذاب و عمیقی است که ترکیبی از رشته های تاریخ، جامعه شناسی، روانشناسی و اقتصاد را در خود دارد اما در کشور ما متاسفانه هنوز در جایگاه واقعی خودش قرار نگرفته است. حوزه بسیار محدودی هم برای جذب کار دارد. پیشنهاد من این است که اگر به این رشته علاقمندید، حتما به شکل منابع در آمدی غیر از کارمندی باشید. اغلب کسانی که در علوم سیاسی درس می خوانند به خاطر نیازهای معیشتی در مشاغل غیر مرتبط مشغولند. یا در رشته های دیگری درس بخوانید و کار داشته باشید و سیاست را به عنوان یک دلمشغولی شخصی دنبال کنید

منتظر پرسش های بعدی شما هستم