آغاز رسمی آموزش 200 نفر از 1000 مدیر موعود

دور نخست این طرح، بصورت پایلوت و آزمایشی از مردادماه امسال آغاز شد که حدود 30 نفر از افراد معرفی شده از سوی سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران( ایدرو)، بعد از ورود به کانون ارزیابی و احراز شرایط لازم، وارد مدار آموزشی شدند. در دور دوم هم 170 نفر وارد طرح شدند که به عبارتی هم اکنون 200 نفر از 1000 نفر موعود مشغول به آموزش و البته فراگیری مهارت های مدیریت در سطوح ارشد شدند. تعریف ساده این طرح در واقع جانشین پروری برای مدیران فعلی است؛ هرچند اهدافی فراتر از آن دارد

ایده جانشین پروری در کشور ما که صندلی مدیریت، اغلب میراث پدری تلقی می شود و بعضا تا نفس دارند در مناصب و مشاغل، حضور دارند، با چالش های جدی فرهنگی و رفتاری از جنس رفتار سازمانی مواجه است. از طرفی، چون سازوکارهای شایسته گزینی برای مناصب مدیریتی در نظام بوروکراسی ایران، دچار ضعف و نقص است، حتی جانشینان آموزش دیده هم نگران هستند که ممکن است، بعد از کسب آموزش ها و مهارت های لازم، به آن جایگاهی که باید و بایسته است نرسند و فرد سفارش شده ای جای آنها را بگیرد.

اما آقای مهندس اتابک وزیر صمت، در اجرا و پیشبرد این طرح که در حقیقت ایده و ابتکار خودشان است و آنرا برای آینده نظام مدیریتی حداقل در درون وزارت صمت مفید و موثر می داند، بسیار جدی است. البته  پیشبرد طرح با آن کیفیتی که مد نظر آقای وزیر است قطعا کار راحتی به نظر نمی رسید و البته نمی رسد. یک و دو باری که در باره فرایند پیشرفت کار به ایشان گزارش دادیم، خیلی ابراز رضایت نکرد و از همان اخم های همیشگی کرد؛  احتمالا انتظار داشت که با آمدن من به سازمان مدیریت صنعتی، این طرح شدت و رونق بیشتری بگیرد. اما چه کنیم که به قول شاعر:

دِرَم داران عالم را کِرَم نیست

کِرَم داران عالم را درم نیست

باری، یک طرح ملی نیازمند یک عزم و همکاری ملی و صد البته توان مالی است. خوشبختانه با سازوکار و ساختاری که فعلا و به کوشش آقای مهندس سیدعباس حسینی مشاور و مدیرکل دفتر وزیر، فراهم شده است، هم اکنون خود وزارت صمت و سازمان های مهم توسعه ای و چند شرکت بزرگ تابعه، برای اجرای طرح در کنار سازمان مدیریت صنعتی ایستاده اند که برگزاری افتتاحیه باشکوه دور دوم، محصول همین تشریک مساعی ها بود. روز 18 آذر در شورای معاونین وزارتخانه گزارشی از آغاز مرحله دوم ارائه کردم که به گمانم برای آقای وزیر خرسند کننده بود.

طرح ملی شناسایی و پرورش هزار مدیر حرفه ای از روز اول با سه پرسش مهم روبرو بود؟ پرسش اول در باره تجربه های شکست خورده قبلی در سایر دستگاهها در زمینه پرورش مدیر بود. برخی می گفتند محتوای آموزشی این طرح چه تفاوتی با آموزش های متعارف سازمان مدیریت صنعتی مثل دوره های MBA و DBA دارد و پرسش اصلی تر اینکه چه تضمینی وجود دارد که سازمان های معرفی کننده افراد، در آینده از این افراد در پست های مدیریتی استفاده کنند؟

در اینکه یک کاری چند باری آغاز می شود و ناتمام می ماند، به عنوان یک تجربه درس آموز مهم است اما دلیلی بر بی خاصیتی و رها سازی آن نیست. تفکر دهه شصتی مبتنی بر خودکفایی در هر زمینه ای، باعث شد تا بسیاری از سازمان ها و شرکت ها اقدام به راه اندازی مراکز مستقل آموزش کنند که اغلب موفق نبودند و روی دستشان ماند. کار پخت و پز تجربه های شکست خورده نیز در همان مراکز انجام شده است.

بدون تعارف عرض کنم، جای درست پرورش چنین مدیرانی، در نهادهایی مثل سازمان مدیریتی با متد مهارتی و دانشی است.  ممکن است قدری تبلیغاتی به نظر برسد اما محتوایی که برای این دروه تهیه شده هاست، نتیجه چندماه تلاش و ماحصل تجربه 60 ساله سازمان مدیریت صنعتی است. از بهترین اساتید با کارآمدترین روش های مهارت آموزی استفاده شده است که حالا باید منتظر بود تا خروجی های دوره خودشان در باره کیفیت کار اظهار نظر کنند. نظر سنجی از 30 نفری که به صورت آزمایشی آموزش را شروع کرده اند، نشان می دهد که تا اینجای کار برایشان رضایت بخش و مفید بوده است.

در باره سرنوشت این افراد، سازمان مدیریت صنعتی مسئولیت و وظیفه قانونی ندارد. هر چند آنچه از شبکه سازی و حمایت از سرآمدان دوره از ما ساخته است، کوتاهی نخواهیم کرد . یک شرکت بزرگ معدنی و فولادی اعلام کرد که 50 نفر این دوره را حاضریم بورسیه کنیم و بعدا به عنوان مدیر به کار بگیریم. مسئولین وزارت صمت هم  خروجی های این دوره را پایه انتصابات آتی اعلام کردند. با همه اینها، ما معتقدیم، با پیچیده تر شدن فرایند اداره شرکت ها و بنگاههای تولیدی، هر مدیری نیاز به کسب آموزش مستمر برای برخورداری از حداقلِ دانش مالی و حقوقی و تجاری و منابع انسانی و مسئولیت اجتماعی و فناوری های جدید و غیره را  دارد، با این حال، شک نداریم که موفقیت طرح زمانی قطعی است که حداقل تعدادی از این آموزش دیده ها، از جایی که هستند یک پله بالاتر بروند.

ناگفته نماند که با جدیدیت و سخت گیری هایی که هیات علمی و اجرایی طرح اعمال کرده اند، هر کسی به راحتی موفق به طی کردن فراینده ها و آزمون های این طرح نخواهد بود؛ خاصه اینکه هر نفر موظف است به جای پایان نامه، بر روی یکی از چالش ها سازمان متبوع تمرکز کند و راه حل اجرایی ارائه کند.