بورس فعلي؛ بستري نامناسب براي عرضه فولاد

حميدرضا رستگار در خصوص شيوه‌نامه جديد ساماندهي عرضه و تقاضاي بازار فولاد ايران، توجه به تمام جوانب و بازار فولاد را از شرايط اصلي يك طرح خوب دانست و گفت: اگر در هر برنامه‌اي كه براي بازار آهن و فولاد در نظر گرفته مي‌شود تمام حلقه‌هاي زنجيره را در نظر گرفته باشد و جايگاه تمامي بخش‌هاي ذي نفع را ديده باشد مي‌تواند باعث تغييرات مثبت در بازار شود.

رئيس اتحاديه آهن، فولاد و فلزات استان تهران افزود: همانطور كه بايد به شرايط و منافع توليد كننده و تعيين قيمت واقعي توجه كرد، بايد اين را هم مدنظر داشت كه حلقه توزيع نيز نقش اساسي در تعامل و تعادل بازار دارد؛ البته كه حقوق مصرف كننده و نياز بازار مصرف نيز بايد در نظر گرفته شود و در كنار اين موارد حوزه صادرات نيز نبايد فراموش و كنار گذاشته شود؛ تمام اين بخش‌ها، حلقه‌هاي مهم زنجيره هستند هستند كه بايد در برنامه‌ريزي‌ها و تهيه دستورالعمل‌هاي آن‌ها را در نظر گرفت.

به گفته رستگار حوزه فولاد و آهن هم مربوط به كالا‌هايي است كه توليد آن‌ها مهم است و هم در سال‌هاي اخير قابليت صادرات را پيدا كرده است و اگر بتوان بين حلقه‌هاي توليد، توزيع و مصرف تعامل و تعادل واقعي برقرار كرد شاهد تنظيم بازار فولاد خواهيم بود.

وي در ادامه با بيان اينكه نبايد در اين حوزه سليقه‌اي برخورد كرد، تصريح كرد: تفاوتي نمي‌كند كه كدام بخش مورد توجه قرار نگرفته باشد چراكه بي‌توجهي به هر قسمت از اين زنجيره باعث بر هم خوردن تعادل در بازار خواهد شد؛ اگر مصرف در بازار داخلي و صادرات را مورد توجه قرار ندهيم بدون شك توليد نيز تحت تاثير قرار خواهد گرفت و كاهش پيدا مي‌كند، همينطور اگر حلقه توزيع را رها كنيم عرضه كالا از مسير اصلي خودش خارج مي‌شود و باعث ايجاد رانت در بازار مي‌شود كه اخيراً نيز  درباره آن بسيار صحبت شده است.

رئيس اتحاديه آهن، فولاد و فلزات استان تهران با تاكيد بر لزوم شفاف بودن مصرف و نياز بازار گفت: مقدار توزيع بايد بر اساس داده‌ها و مباني واقعي بازار مصرف باشد و اگر همه اين موارد در دستورالعمل‌هاي ابلاغ شده وجود داشته باشد، بدون ترديد شيوه‌نامه جديد به نتيجه خواهد رسيد، اما اگر تنها منافع يك گروه را در نظر بگيرند و يا به خاطر مسائل سياسي در بازار دخالت كنند و يا برعكس، كلا بازار را رها كنند و و نظارتي بر خريد و فروش و فعالان اين بازار نداشته باشند، تغيير مثبتي در بازار اتفاق نمي‌افتد.

رستگار ضمن انتقاد از عملكرد بورس، بورس فعلي را بستر نامناسبي براي عرضه فولاد دانست و افزود: ما با عرضه فولاد در بورس موافقيم، اما نه اين بورسي كه در حال حاضر وجود دارد، چرا كه بورس فعلي كارنامه روشني ندارد؛ ما نمي‌دانيم كالا به چه كسي داده مي‌شود، كشف قيمت چگونه انجام مي‌شود و توسط چه كساني تاييد مي‌شود؛ از نظر اتحاديه اين روش غيرشفاف است و اتحاديه‌ها كشور با اين روش در حوزه توزيع گله‌مند و متقاضي اصلاح آن هستند.

وي با يادآوري اينكه مسئول توزيع فولاد اتحاديه‌ها هستند و بورس اجازه ورود به حوزه توزيع را ندارد، اما به صورت غيرمستقيم در حوزه توزيع دخالت كرده است، گفت: ما به عنوان بخش توزيع از كليات اين طرح حمايت مي‌كنيم و به دنبال اين هستيم كه قيمت واقعي آهن و فولاد همان چيزي باشد كه در بازار اتفاق مي‌افتد و اگر اين اتفاق بيفتد با توجه به اينكه توليد به اندازه كافي داريم مي‌توانيم شاهد تعادل در بازار باشيم.

طبق توضيحات رستگار در بورس عرضه واقعي و نياز واقعي وجود نداشته است و در مواردي از اين بستر براي دور زدن مسير واقعي توزيع استفاده شده است و با برنامه ريزي تقاضاي كاذب و در نهايت قيمت كاذب ايجاد كردند و با ايجاد مشكل در مسير توزيع واقعي، كارخانه‌هاي مصرف‌كننده ورق، بيش از نياز مصرف خودشان خريد (با قيمت پايين) انجام دادند و مازاد نياز خود را كه ميزان قابل توجهي بود در بازار آزاد و با قيمت بالاتر به پايين دستي‌ها عرضه كردند و صنايع پايين دستي براي توليد مواد اوليه خود مجبور به تهيه ورق از بازار آزاد هستند.

رئيس اتحاديه آهن، فولاد و فلزات استان تهران با بيان اينكه بعضي از اقلام در اين بازار بايد قيمتي پايين‌تر عرضه شوند بيان كرد: متاسفانه به دليل اينكه مسير توزيع كه اتحاديه‌ها هستند در حاشيه گذاشته شد مشكلاتي در بازار ايجاد شد؛ يكي از دلايلي كه در هفته‌هاي گذشته قيمت فولاد كاهش پيدا كرده است مربوط به فصل است، چرا كه در اين فصل از سال ميزان مصرف اين كالا خود به خود كاهش پيدا مي‌كند و در سال‌هاي گذشته نيز با شروع بارندگي در فصل پاييز و زمستان به دليل كاهش ساخت و ساز يك تنزل قيمت در اين بازار اتفاق مي‌افتاد بنابراين اين كاهش قيمت نمي‌تواند ناشي از اجراي دستورالعمل باشد؛ البته كليت دستورالعمل خوب است و مورد تاييد اتحاديه‌ها و بخش خصوصي نيز است، اما از نظر ما در جزئيات آن اشكلاتي وجود دارد كه نياز به اصلاح دارد.

بنا به گفته رستگار در شيوه‌نامه جديد عرضه فولاد، به بخش توزيع كننده اين كالا توجه نشده و جايگاه اتحاديه‌ها و اعضاء آن‌ها در نظر گرفته نشده است و تهيه و تدوين چنين دستورالعملي با توجه به اهميت بخش توزيع بدون حضور اين حلقه از زنجير و بدون مشورت با اتحاديه‌ها جاي سوال و ابهام است و اين شيوه نامه نمي‌تواند تاثير طولاني مدتي در كنترل بازار و قيمت‌ها داشته باشد.