5 اشتباه مهم در ساخت و ساز که منجر به آتش سوزی ساختمان می‌شود؟

برق کشی‌های غیراصولی بدون استفاده از سینی کابل، متریال‌های ارزان و قابل اشتعال و اجرای نادرست اجزای داخلی ساختمان، از مهم‌ترین عواملی هستند که خطر آتش ‌سوزی در ساختمان را به‌شدت افزایش می‌دهند. این تصمیمات نادرست، نه‌تنها از گسترش حریق جلوگیری نمی‌کنند، بلکه آن را سریع‌تر و مخرب‌تر می‌سازند.

نکته مهم اینجاست که اغلب این خطاها کاملاً قابل پیشگیری‌اند؛ اما کاهش هزینه و بی‌توجهی به استانداردها، ساختمان‌ها را به بمب‌های خاموش تبدیل می‌کند. در ادامه با ۵ خطای مهم در ساختمان سازی آشنا می‌شویم که نادیده گرفتن آن‌ها می‌تواند مستقیماً به آتش‌سوزی ساختمان منجر شود.

بررسی خطاهای مهم در ساختمان سازی که خطر آتش سوزی را افزایش می‌دهد

بخش قابل توجهی از حوادث مربوط به آتش سوزی در ساختمان نه به عوامل خارجی، بلکه به تصمیمات نادرست در زمان طراحی و اجرا بازمی‌گردد. زمانی که اصول ایمنی به‌صورت دقیق، مهندسی و کاربردی رعایت نمی‌شوند، حتی یک خطای کوچک می‌تواند به بحرانی بزرگ تبدیل شود.

انتخاب متریال نامناسب، اجرای غیراصولی تأسیسات و بی‌توجهی به جزئیات فنی، همگی از مواردی هستند که به‌طور مستقیم سطح ایمنی ساختمان را کاهش می‌دهند. در ادامه، مهم‌ترین اشتباهاتی را بررسی می‌کنیم که رعایت نکردن آن‌ها، مسیر گسترش حریق را هموار کرده و خسارات جانی و مالی جبران‌ناپذیری به‌دنبال دارد.

1. عدم استفاده از سینی کابل در سیم کشی

در سیم‌ کشی ساختمان، رعایت اصول ایمنی بسیار مهم است و استفاده از سینی کابل استاندارد یکی از این اصول حیاتی به شمار می‌رود. 

نبود سینی کابل باعث می‌شود کابل‌ها به‌صورت نامنظم و فشرده نصب شوند، تهویه کافی نداشته باشند و گرمای اضافی در آن‌ها تجمع کند؛ شرایطی که به تخریب عایق کابل و افزایش خطر آتش‌سوزی در ساختمان منجر می‌شود.

علاوه بر این، کابل‌های بدون سینی کابل و اتصالات استاندارد آن در برابر فشار، خم‌شدگی و آسیب مکانیکی بسیار آسیب‌پذیرند و در صورت بروز حریق، مسیر مناسبی برای گسترش سریع آتش فراهم می‌کنند. رعایت این نکته ساده اما کلیدی، نه‌تنها ایمنی را افزایش می‌دهد، بلکه نگهداری و بازرسی سیستم برق را نیز آسان‌تر می‌کند.

2. استفاده از فوم عایق‌های ارزان قیمت و غیر استاندارد

یکی از اشتباهات در ساخت و ساز، به‌کار گرفتن فوم‌های عایق ارزان‌قیمت و فاقد استاندارد لازم به‌جای محصولاتی است که برای ایمنی حرارتی و آتش طراحی شده‌اند.

 بسیاری از فوم‌های پلاستیکی و پلیمری معمولی، حتی اگر به‌عنوان عایق حرارتی عرضه شوند، خودشان قابل اشتعال هستند و در صورت آتش‌سوزی می‌توانند سریع شعله بگیرند، آتش را گسترش دهند و دود سمی آزاد کنند؛ این موضوع خطر حریق را در ساختمان به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد.

3. سقف‌های کاذب بی کیفیت

سقف‌های کاذب بی‌کیفیت به چند دلیل عمده خطر آتش‌سوزی را افزایش می‌دهند:

• اولاً، استفاده از مواد اولیه قابل اشتعال و فاقد مقاومت در برابر حریق (مانند پلاستیک‌ها یا فوم‌های غیر استاندارد) باعث می‌شود که سقف به عنوان سوخت عمل کرده و شعله‌ها به سرعت گسترش یابند و همچنین دود و گازهای سمی زیادی تولید کنند.
• ثانیاً، فضای خالی پشت این سقف‌ها (پلنوم) محل عبور تأسیسات الکتریکی است و ایرادات فنی یا اتصال کوتاه در این فضا می‌تواند به راحتی منجر به حریق شود، و این فضای محبوس به عنوان یک دودکش عمل کرده و آتش را به سرعت به تمام قسمت‌های ساختمان منتقل می‌کند.

در نهایت، سیستم‌های تعلیق ضعیف این سقف‌ها باعث فروپاشی سریع در اثر حرارت شده و خطرات جانی و مالی را تشدید می‌کنند.

4. استفاده از ماربل شیت در آشپزخانه‌ها

ماربل شیت‌ها که عمدتاً از جنس PVC ساخته شده‌اند، در صورت استفاده نامناسب در آشپزخانه می‌توانند خطرآفرین باشند. بزرگترین خطر زمانی ایجاد می‌شود که این ورق‌ها در معرض حرارت مستقیم و طولانی مدت، به خصوص پشت اجاق گاز، قرار گیرند. حرارت زیاد باعث ذوب شدن، تغییر شکل و در نهایت اشتعال‌پذیری این مواد می‌شود.

 علاوه بر این، سوختن PVC مقادیر زیادی گاز سمی و کشنده (مانند دیوکسین) تولید می‌کند که خطرناک‌ترین عامل در هنگام آتش‌سوزی است؛ بنابراین، برای جلوگیری از حریق، توصیه می‌شود در نواحی با حرارت بالا از مواد مقاوم‌تر مانند کاشی یا سرامیک استفاده شود.

5. نمای کامپوزیت

نمای کامپوزیت زمانی خطر آتش‌سوزی جدی ایجاد می‌کند که هسته میانی آن از جنس پلی‌اتیلن PE-Core  باشد، زیرا این ماده پلاستیکی به شدت قابل اشتعال بوده و هنگام سوختن، انرژی زیادی آزاد کرده و دود سمی تولید می‌کند.

علاوه بر اشتعال‌پذیری خود ماده، سیستم نصب نما (که یک فضای خالی بین ورق و دیوار ایجاد می‌کند) به عنوان اثر دودکش عمل کرده و شعله‌ها و حرارت را به سرعت در طول نمای ساختمان و به طبقات بالاتر منتقل می‌کند.

راهکارها و توصیه‌های ایمنی برای پیشگیری از آتش سوزی

برای پیشگیری از آتش‌سوزی و حفظ ایمنی در ساختمان‌ها، انتخاب صحیح و استفاده اصولی از مصالح و تجهیزات بسیار حائز اهمیت است. در ادامه، مواد و تجهیزاتی که با رعایت استانداردها و استفاده صحیح می‌توانند به کاهش خطر آتش‌سوزی کمک کنند، معرفی می‌شود:

• استفاده از سینی کابل با ویژگی‌هایی چون: مقاوم در برابر حریق، ضخامت مناسب و پوشش گالوانیزه در کنار اتصالات استاندارد می‌تواند از ایجاد آتش‌سوزی ناشی از مشکلات کابل‌کشی پیشگیری کند.
• برای جلوگیری از آتش‌سوزی، استفاده از سقف‌های کاذب با مواد مقاوم، بادوام و دارای استانداردهای ضد حریق، همراه با نصب صحیح و مناسب، ضروری است تا به عنوان مانعی مؤثر در برابر گسترش آتش عمل کند.
• معیارهای استاندارد آتش‌سوزی (مانند تست‌های مربوط به گسترش شعله یا الزام پوشش حرارتی) برای فوم‌ها وضع شده‌اند، زیرا بدون رعایت این الزامات، این مواد نمی‌توانند مانع از توسعه سریع آتش شوند و ایمنی واقعی ایجاد کنند.
• برای جلوگیری از حریق در آشپزخانه، توصیه می‌شود در نواحی با حرارت بالا به جای ماربل شیت از مواد مقاوم‌تر و با قدرت بالا در برابر حریق مانند کاشی یا سرامیک استفاده شود.

در نهایت برای ایمنی ساختمان‌های بلند، استفاده از پانل‌های کامپوزیت با هسته‌های ضد حریق FR یا A2 و اطمینان از نصب صحیح موانع آتش در فواصل طبقات الزامی است.

نقاط ضعف در سازه‌ها و راهکارهای حفاظت در برابر آتش سوزی

در این مطلب شرح دادیم که: پیشگیری از آتش‌سوزی در ساختمان‌ها یکی از ضروری‌ترین اصول ایمنی به شمار می‌رود. با در نظر گرفتن اشتباهات در ساخت و ساز، می‌توان به راحتی از وقوع آتش سوزی در ساختمان جلوگیری کرد.

 از جمله این اشتباهات، عدم استفاده از سینی کابل استاندارد، انتخاب متریال‌های ارزان و قابل اشتعال، و اجرای نادرست اجزای ساختمان هستند که همگی بر خطر آتش‌سوزی تأثیر دارند. با رعایت استانداردهای لازم و انتخاب مصالح با کیفیت، امکان دستیابی به ایمنی بیشتر در برابر حریق و جلوگیری از خسارات جانی و مالی فراهم می‌شود.

در نهایت، با اجرای توصیه‌های ایمنی و جلوگیری از اشتباهات در ساختمان سازی ، می‌توان ساختارهایی مقاوم و امن برای زندگی و کار ایجاد کرد. استفاده از سینی کابل مناسب، فوم‌های عایق با کیفیت، و مواد ضد حریق در طراحی و ساخت، از جمله اقداماتی هستند که به کاهش خطر آتش سوزی در ساختمان‌ها کمک می‌کنند و ایمنی را در برابر حوادث حفظ می‌کنند.

 مهم است که تمامی دست‌اندرکاران صنعت ساخت و ساز به این نکات توجه کنند تا از وقوع حریق و آسیب‌های ناشی از آن جلوگیری نمایند.