دکتر سید جواد طباطبایی روز دهم اسفند 1401 در گذشت. به مناسبت در گذشت این فیلسوف بزرگ ایرانی، مهمترین یافته‌های کتاب «دیباچه‌ای بر نظریه انحطاط ایران» را بازخوانی می کنیم . این کتاب و دیگرآثار دکتر طباطبایی مثل خود او همیشه هواداران و منتقدان سرسخت داشته است. آنچه مسلم است در این کتاب او سیرتاریخ ایران و غرب را یکسان تلقی کرده و تجدد را معیاری برای ارزیابی سنت قرار داده است که این موضع ممکن است به فهم کامل مسائل ایران کمک نکند. تاکید مضاعف این کتاب بر بُعد اندیشه و فلسفه سیاسی، مانع از لحاظ کردن دیگر عوامل بویژه عامل جامعه شناختی و اقتصاد سیاسی در تحلیل عقب ماندگی ایران شده است. طباطبایی از جامعه شناسی که تاثیر نیروها و ساختارهای اجتماعی در تحول جوامع را توضیح می دهد نه تنها استفاده نمی کند، بلکه به زشتی یاد می کند.

خوزستان، نشانه یک زخم و خراش بر روی نقشه جغرافیای ایران است، زخمی که التیام، جای آن را از بین نبرده است.

یکی از این طرح های خاندان سلطنتی را مادرم بدون همکاری خاله ام و به اصطلاح با فکر بکر خودش کشیده بود که برای چندسال هم در اتاق خانه ما نصب و آویزان بود. این خاندان سلطنتی که این بار مادرم کشیده بود با بقیه طرح های او فرق داشت و به عبارتی، صورت و چثه شاه و فرح را طوری کشیده بود که دوست داشت اینگونه باشند و نه آنچه آنها بودند. این کار هم البته از سر ضدیت و دشمنی نبود. چون مادرم که هیچ وقت شاه و فرح را از نزدیک ندیده بود اما او تصور خودش از یک شاه و ملکه واقعی را ترسیم کرده بود.

قضاوت منصفانه در باره عملکرد، میناچی مثل قضاوت در باره دکتر علی شریعتی، به هیچ وجه کار ساده ای نیست. در مجموع اگر این نقد عبدالکریم سروش بر شریعتی وارد باشد که او یک مذهب عقلانی شیعی را تبدیل به یک ایدئولوژی سرد و زمخت کرد، ناصر میناچی با ساخت حسینه ارشاد، مکان و محل چنین آزمایشگاهی را در اختیار شریعتی قرار داد.